KINH NGHIỆM NUÔI CHIM CU GÁY – Tài liệu text

KINH NGHIỆM NUÔI CHIM CU GÁY

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (386.08 KB, 11 trang )

Cách nuôi chim gáy
Cu cu ăn đậu, ăn mè,
Bồ câu ăn lúa, chích chòe ăn khoai
(Ca dao)
Nuôi chim Gáy (cu Gáy) là một thú vui có từ lâu đời. Để có một con chim Gáy hay, người nuôi phải tuyển chọn công phu, vì
âm sắc của chim Gáy rất đa dạng; mỗi âm sắc có cái hay riêng, tuỳ theo sự thưởng thức của người chơi. Nuôi chim Gáy khá
công phu…
Thường người mới chơi chim Gáy không chú ý tới âm sắc của chim mà chỉ chọn con thấy khách là gụ. Những con chim này
thường được nuôi từ chim non nên chóng thuần, nhưng tiếng gù rất đơn điệu. Nhưng “thợ” chơi Gáy thì khác, họ chỉ chú trọng
âm sắc của chim. Chim Gáy có giọng thổ đồng, thổ gầm, thổ dền bao giờ cũng cao giá hơn. Khi chọn được con có âm sắc vừa
ý, họ còn theo dõi xem lúc Gáy tiết tấu ra sao? Có con Gáy đảo liên hồi (lúc bổ hai, bổ ba, tư và lại từ cao xuống thấp…).
Ngoài ra còn phải chọn con chim Gáy có hình dáng như mỏ giang, cườm dày, đầu xanh, phao xám, thân hình bắp bi… như thế
mới là chim Gáy chuẩn.
Người nuôi chim Gáy thường bẫy chim đã trưởng thành về nuôi, nhưng loại này thường lâu thuần. Cũng có thể bắt chim non
nuôi để dễ thuần phục, nhưng chim non không bao giờ há miệng đòi ăn, nên người nuôi phải ngâm gạo, đỗ cho vào túi nhỏ
khoét một lỗ để chim non rúc ăn. Chim Gáy rất khó phân biệt trống mái, chim đã trưởng thành càng khó phân biệt (bởi chúng
đều gáy và gụ nhau), hình thức bên ngoài cũng giống nhau, chỉ khi nào chim mái đẻ trứng mới biết.
Chim Gáy thường được nuôi bằng lồng hình quả đào, thoạt trông có vẻ đơn sơ, nhưng càng trông càng đẹp. Thân lồng nửa
dưới to, trên nhỏ, diện tích chỉ đủ để chim Gáy xoay. Nuôi loại lồng này chim chóng thuần mà tiện xách đi xách lại. Theo
những người nuôi chim lâu năm thì chim Gáy không ưa lồng rộng, trông không hợp mà chim thường hay giật mình nhảy toác
đầu, lâu thuần.
Bẫy cu gáy
Chim cu gáy sống từng đôi, một trống một mái theo chế độ “đơn thê”, gắn bó chung thủy. Chúng đi ăn từng đàn, có lãnh thổ
riêng, có một con trống có dáng hình đẹp đẽ, có tiếng gáy tuyệt vời. Có lẽ nó là con chim lãnh chúa. Khi vùng lãnh thổ riêng bị
xâm phạm, tất đưa đến “đấu khẩu” rồi “ác chiến” giữa chủ nhà và kẻ xâm lăng. Người đi đánh bẫy để bắt chim cu gáy (gọi tắt
là đi đánh cu) lợi dụng đặc điểm này để bẫy chim cu gáy.
Cách bẫy chim cu
Chọn địa điểm thích hợp – Địa điểm thích hợp nhất là một góc nào đó ở các nương rẫy trồng các loại đậu, mè, hàng rào có cây
cối để treo lồng mồi thượng, có bụi tương đối rậm để người đi đánh bẫy cu có thể ẩn núp kín đáo (vì chim cu hoang rất sợ
bóng người) nhưng có thể quan sát chiến trường.
Nghi trang mồi thượng với cành lá cây. Treo lồng mồi thượng trên cây trước một nhánh cây gọi là “nhánh thế”, vừa tầm với

cửa lồng để cho chim hoang đến đậu có được tư thế thích hợp mà đấu gáy với chim mồi. Đậu ở nhánh thế, chim hoang có thể
nhìn xuống đất và trông thấy chim mồi đất.
Gài chiếc lưới đất, thả con mồi đất đã nhíp kín mắt cho đi lui đi tới để nhử.
Người đi đánh cu vào chỗ ẩn núp.
Các giai đoạn từ khi chim mồi thượng cất tiếng gáy cho đến khi chim hoang sập bẫy và bị bắt.
– Chim mồi thượng cất tiếng gáy. Nếu đợi một lúc lâu chưa nghe nó gáy, người đi đánh cu huýt gió để giục nó gáy.
– Con chim hoang, lãnh chúa của vùng lãnh thổ này đang nghỉ ngơi ở một nơi nào đó đột nhiên nghe tiếng gáy của chim lạ.
Biết lãnh thổ riêng của mình đang bị xâm phạm, nó liền bay về, đậu ở một cây nào đó, nghểnh tai nghe ngóng. Khi biết được
vị trí của kẻ xâm lăng, nó phóng đến nhánh thế. Mồi thượng trông thấy liền cất tiếng gáy thách thức, vừa gáy vừa xoay mình
như con vụ. Chim hoang lãnh chúa cũng không phải tay vừa, nó xòe hai cánh ra, xù cườm, gục gặc đầu, nóng nảy, vừa chạy tới
chạy lui trên nhánh thế vừa gáy liên hồi. Hai con đấu gáy sôi nổi, không con nào chịu thua con nào.
– Đến đây có thể xảy ra mấy trường hợp sau đây:
a. Con chim hoang tức tối nhảy vào lồng để ác chiến với kẻ thù. Vừa nhảy vào, bẫy liền sập và người đánh cu nhào ra để bắt.
Đó là trường hợp dễ.
b. Nhưng thường thường, người đi đánh cu gặp trường hợp khó hơn nhiều vì con chim lãnh chúa đã mấy lần dợm nhảy nhưng
rồi lại thôi. Nó là con chim khôn, nó bay đi. Chim mồi thượng im tiếng.
c. Có trường hợp con chim khôn ấy không bay đi mà lao xuống đất, nhìn chim mồi đất rồi đi vòng quanh ở ngoài triêng lưới
đất. Nó khôn lắm, rất cảnh giác với những gì lạ quanh mình.
d. Có trường hợp con chim lãnh chúa bay đi vì cảnh giác, nhưng khi nghe chim mồi lại cất tiếng gáy, vì tức tối nó lại bay về,
hai con lại đấu gáy rồi chim hoang có lẽ tức tối quá, trong phút chốc mất hết cảnh giác, nó lao vào cửa lồng, chiếc bẫy sập và
nó vùng vẫy cũng không thoát ra được.
Như trên đã trình bày, muốn bắt được con chim hay, người đi đánh cu phải chịu khó kiên nhẫn, có khi phải mất cả ngày mới có
kết quả. Còn gặp những con chim tầm thường, không có gì đặc biệt thì với một lưới đất, một ngày có thể bắt được năm bảy
con là chuyện dễ dàng.
Chim mồi và lồng bẫy
Đi đánh cu phải có chim mồi và chiếc lồng đặc biệt gọi là lồng bẫy sập.
Chim mồi – Chim mồi là chim r ừng ta đã đánh bắt được, nuôi lâu ngày thành quen, hết sợ bóng người, gáy tự nhiên như khi
còn hoang dã. Chim mồi phải gáy hay, gáy càng hay càng được đánh giá cao vì sẽ rất đắc lực lúc đem đi “đánh” chim hoang.
Người ta lại còn phân biệt mồi “lỡ” và mồi “giỏi”. Mồi “lỡ” là thứ mới đem đi đánh một vài lần. Mồi “giỏi” hay còn gọi là mồi
“chai” là thứ đã đi đánh nhiều lần, đã có bản lĩnh và quen trận mạc!

Một con chim gáy trống nuôi lâu (Chim thuộc) thường phải gáy đủ 3 loại tiếng sau:
Gáy gọi: Đây là tiếng gáy lúc sáng sớm, buổi trưa hoặc chiều. Giọng gáy này anh em ta vẫn gọi là bổ. Tất cả chim gáy cả trống
và mái đều gáy được kiểu này.
Liều trơn: cúc cu cu
Liều bổ một: cúc cu cu, cu
Liều bổ hai: cúc cu cu, cu cu
Liều bổ ba: cúc cu cu, cu cu cu
Quí nhất là con gáy liều bổ ba: cúc cú cu, cu cu cu. Có người gọi nó là con chim mồi “kim bất hoán”, ngụ ý nói đem vài ba chỉ
vàng đổi nó, chủ nhân cũng không muốn đổi.
Những con gáy gọi 4 tiếng (bổ tứ) là phần nhiều, người ta coi như gáy gọi tiếng Đủ còn những con gáy gọi 5 tiếng thì coi là
tiếng Thừa
Tiêu chuẩn này ko quan trọng để đánh giá 1 con chim hay
Nhiều người có cu gáy thấy nó gáy gọi 4 hay 5 tiếng ko biết cứ nói chim gáy của tôi gáy tiếng lèo 4 hay 5 tiếng
“…chim Cu có cả thảy 5 giọng là giọng Trơn, giọng Một, giọng Hai, giọng Ba, và giọng Cà lăm.
– Giọng Trơn: Cúc cu cu ( mỗi lần gáy chỉ thốt ra ba tiếng đơn giản, cụt ngủn).
– Giọng Một: Cúc cu cu…cu ( có thêm một tiếng cu hậu ở dằng sau, nghe hay hơn).
– Giọng Hai: Cúc cu cu… cu cu ( có thêm hai tiếng cu hậu ở đằng sau, nghe càng hay hơn).
– Giọng Ba: Cúc cu cu… cu cu cu ( có ba tiếng cu hậu ở đằng sau, nghe càng hay hơn nữa. Ở đâu mà có con cu rừng nào hót
hay như thế này thì dù có xa xôi cách mấy, người gác Cu cũng mò đến bắt cho bằng được, vì đây là chim quí khó tìm).
– Giọng Cà lăm: Con chim này gáy giọng khi thế này lúc lại thế khác, tiếng nọ xọ tiếng kia, nghe không ra làm sao cả…chỉ có
đem thịt mà thôi.
Trong các giọng trên thì các cụ xưa rất quý con chim có giọng trơn ròng (tuyệt đốI không bao giờ gáy giọng một), ngoài ra
chim giọng hai ròng cũng được xem là chim quý vì thường thì chim gáy giọng đôi (giọng hai), đôi khi nó vẫn gáy giọng chiếc
(giọng đơn). Chim giọng ba (liều bổ ba thì thường không có giọng ba ròng, thương nó gáy giọng ba vớI tỷ lệ nhiều hơn giọng
đôi)
Gáy trận: Đây là tiếng gáy mà các nghệ nhân, hoặc người chơi chim gáy có kinh nghiệm dùng để đánh giá con chim hay dở.
Chỉ chim trống mới gáy kiểu này cũng có những con mái sắp đẻ nuôi nhốt cũng gáy tiếng trận nhưng tiếng nhỏ và không sung.
Một con chim gáy được đánh giá là chim hay khi phải có đủ: chu, lèo, vấp nhưng rất hiếm con gáy nào có cả chu lèo vấp
Khi gáy trận chim nằm xuống sàn lồng và máy nhẹ hai cánh và gáy: cúc cu cu, cúc cu cu liên tục có khi hàng giờ đồng hồ
Chỉ khi chim gáy thật căng mới có kiểu này, và đầu nó chúc hẳn xuống đáy lồng người ta hay gọi là Sà cầu máy cánh.

Thường thì bất cứ giống chim nào cũng có thời điểm sung mãn và trùng, chim gáy ko ngoại lệ, khi mình nuôi thì gáy căng
được như thế này chỉ có thời điểm nhất định thôi
+ Chu: là khi gáy trận sau ba tiếng cúc cu cu thì thừa hơi và thêm 1 tiếng cu rất nhẹ
VD Cúc cu cu, Cúc cu cu..cu,Cúc cu cu..cu
+ Lèo: là khi gáy trận sau ba tiếng cúc cu cu con chim gáy thêm 1 nhịp cục cù cù hoặc cục cù gần giống với tiếng gù nhưng
nhanh hơn. VD Cúc cu cu, Cúc cu cu… Cục cù cù. Đa số chim thỉnh thoảng mới ra lèo rất hiếm con có lèo dặm tức là gáy Cúc
cu cu, cục cù cù, Cúc cu cu, Cục cù cù liên tục.
+ Vấp: Khi gáy tiếng trận đột nhiên con chim ngừng như bị ai đó chẹp ngang cổ họng sau đó lại lên tiếng trận bình thường. Vd
Cúc cu cu, cúc…….,cúc cu cu
+ Dặm (Dặt?): Khi gáy tiếng trận sau ba tiếng cúc cu cu chim thêm vào 1 hay 2 tiếng gù: cù… grù (vd: cúc cu cu, cù … grù
cúc cu cu, cù … grù). Chim mồi gáy dặm nhiêù làm cho chim rừng rất mau nổi nóng.
Gù: Chim trống gù chim mái hoặc đánh nhau. Đa số chim thường gù: cù …grù. Nhưng có những con chim gù ngắt ra thành 2
nhịp trong cùng 1 hơi gù: Cụ …grù..cù. Gù kiểu này gọi là gù chồng đấu. Chim hay là chim phải có nước gù cao, trung bình
chim chỉ gù một lần không quá 8 tiếng liên tục, chim hay có nước gù khoảng từ 12-14 tiếng, chim có nước gù khoảng 18-20
tiếng được xem là hiếm. Ngoài ra khi gù một con chim dữ có khả năng gù chồng 2-3 lần (vd: một con chim gù 20 tiếng liên
tục/lần khi gù chồng 3 lần nó sẽ gù 60 tiếng liên tục không ngắt quãng).
Tiếng gáy ta có thể chia làm 2 loai chính
Thứ 1 là chim gáy có tiếng Thổ có nghĩa là giọng trầm, ấm,(âm thanh ở tần số thấp)
Thứ 2 là chim gáy có tiếng Còi có nghĩa là giọng thanh ,cao (âm thanh ở tần số cao)
Còn chim gáy có tiếng gáy ở giữa 2 thứ giọng trên là gọi là tiếng Pha(Thổ nhiều Còi ít gọi là Thổ Pha hay Còi nhiều Thổ ít gọi
là Còi Pha)
Thường thường cu gáy tiếng Thổ bao giờ cũng gáy chậm ko nhanh như tiếng còi và hay có Dặt và Chu
Còn cu gáy tiếng Còi hay gáy mau hơn và ra nhiều tiếng Nhịu và Vấp
Nghe giọng chim Cu gáy xong, ta còn phải xem cái âm của nó hay dở ra sao nữa. Đây là một việc cực kỳ khó khăn mà chỉ
những người lão luyện trong nghề mới phân tích được kỹ càng, dù là tai họ chỉ mới nghe phớt qua.Còn người mới vào nghề thì
chắc chắn không tài nào hiểu nổi.
Nếu xét kỹ hơn thì Giọng chim Cu gáy có bốn loại âm chính: Âm thổ, âm đồng, âm son và âm kim. có nhiều âm điệu: đồng
thổ, đồng pha, thổ pha
– Âm Thổ: Chim gáy có âm thổ thì giọng trầm. Loại chim này được đánh giá là loại chm khôn nhất. Trong âm thổ còn có bốn
âm sau đây:

1/Thổ đồng: âm trầm ngân vang như tiếng chiêng cồng.
2/Thổ bầu: âm trầm mà ồm to lên.
3/Thổ sấm: âm trầm mà rền như tiếng sấm.
4/Thổ dế: âm trầm mà rỉ rả nỉ non như tiếng dế gáy.
– Âm Đồng: Chim gáy có âm đồng thì tiếng ngân vang. Ân đồng cũng có nhiều loại như sau:
1/Đồng pha thổ(âm ngân vang nhưng lại trầm trầm).
2/Đồng pha son(âm càng lúc càng ngân vang)
3/Đồng pha kim(âm càng lúc càng nhỏ, nhưng vẫn vang xa).
-Âm Son: Chim gáy có âm son, có người gọi là âm chuông, vì giọng chim ngân vang như tiếng chuông rền, nghe có vẻ hùng
tráng, oai vệ. Âm son cũng có nhiều loại như:
1/Son pha đồng(âm to mà rền vang như tiếng sấm).
2/Son pha kimâm khởi đầu rền vang như tiếng chuông ngân, nhưng sau cứ nhỏ dần…).
– Âm Kim: Chim gáy có âm kim thì tiếng nhỏ và vang xa. Trong âm kim cũng có nhiều loại như:
1/Kim pha son
2/Kim pha thổ
3/Kim pha đồng
…muốn phân tích một giọng chim Cu thật chính xác không phải là chuyện dễ dàng. Ai hiểu thấu đáo được điều này chắc chắn
người đó sẽ gặp nhiều điều thú vị khi lắng tai nghe chim đang gáy.Đến đây, thì chắc chúng ta không còn ngạc nhiên nhiều khi
biết tại sao người ta lại có thể say mê nuôi một con chim có bề ngoài không sắc sảo này đến thế!….Vì rằng, chọn được con
chim mồi vừa ý, những đặc điểm ưu việt kể trên đâu phải là chuyện dễ. Đôi khi trăm con, hoặc ngàn con mới có một ! Chắc gì
trong một đời người có thể chọn được cho mình một hoặc hai con mà nuôi? Do đó, giá trị con Cu mồi tốt nhất cũng độ nửa
lượng vàng, nhưng người ta vì quá quí nó đến nổi có người dù nghèo, nhưng ai mua với giá nào cũng không bán, thề”sống
nuôi chết chôn”; đôi khi họ còn dám đem thân mình bảo vệ cho chim.”
Thực ra để chọn được 1 con cu gáy hội đủ các tiêu chuẩn trên thật khó,mỗi con mỗi giọng chẳng con nào giống con nào,con
chim hay chơi được là con chim gáy có tiếng và luyến láy nhiều giọng lên cao xuống thấp đừng gáy đơn điệu giọng đều đều là
chim chơi được
Mà chim cu gáy thường thì chim già mình bẫy về nuôi dù có hơi vất vả thuần nó lúc đầu nhưng về sau tiếng gáy của nó hay
,bền và ổn định hơn chim nuôi non. Chim nuôi non lên tiếng gáy của nó thường ko bền ,thất thường (vd: chim già gáy đấu (gáy
trận) liên tục ít khi đang gáy đấu chuyển sang gáy gọi chứ chim non nuôi lên đang gáy đấu 1 lúc lại chuyển sang gáy gọi và
tiếng ko bền, đặc biệt cu gáy non nuôi lên khi gặp con gáy già đánh bẫy thường hay chịu thua tiếng gáy hễ con già gáy đấu

căng là im tiếng luôn thỉnh thoảng mới mở mồm gáy gọi vài tiếng).
Đi sâu vào cu nghề nuôi Gáy khi đã hiểu càng ngày càng thích, nên kiếm được con cu có tiếng gáy hay lại hội đủ tiêu chuẩn
CHU, LÈO, DẶT, VẤP khác nào đi tìm hoa hậu vừa đẹp người lại đẹp nết
Bây giờ mà kiếm đủ được bộ cu Gáy hay có nhiều tiếng có các chất giọng
Tạm ví mạo muội:
THứ 1 :Đặc thổ (giọng hát ca sỹ nghệ sỹ ưu tú Trung Đức, giọng hát ca sỹ nghệ sỹ Nhân dân Trần Hiếu, NSND Quang Thọ,
Lê Dung, Doãn Tần, Đăng Dương, Chế Linh )
Thứ 2:Đặc còi (giọng hát nghệ sỹ nhân dân Thu Hiền, giọng hát nghệ sỹ nhân dân Tường Vy, NSUT Tường Vy,Thanh
Hoa,Ngọc Sơn,Thanh Tuyền)
Thứ 3:Thổ Pha (giọng hát ca sỹ Nguyễn Phi Hùng, Thanh Lam, Bảo Yến, Đan Trường, Trọng Tấn)
Thứ 4:Còi Pha (giọng hát ca sỹ Mỹ Tâm, Thu Hà, Bằng Kiều, Thu Phương, Hồng Ngọc)
cửa lồng để cho chim hoang đến đậu có được tư thế thích hợp mà đấu gáy với chim mồi. Đậu ở nhánh thế, chim hoang có thểnhìn xuống đất và trông thấy chim mồi đất. Gài chiếc lưới đất, thả con mồi đất đã nhíp kín mắt cho đi lui đi tới để nhử. Người đi đánh cu vào chỗ ẩn núp. Các quá trình từ khi chim mồi thượng cất tiếng gáy cho đến khi chim hoang sập bẫy và bị bắt. – Chim mồi thượng cất tiếng gáy. Nếu đợi một lúc lâu chưa nghe nó gáy, người đi đánh cu huýt gió để giục nó gáy. – Con chim hoang, lãnh chúa của vùng chủ quyền lãnh thổ này đang nghỉ ngơi ở một nơi nào đó đùng một cái nghe tiếng gáy của chim lạ. Biết chủ quyền lãnh thổ riêng của mình đang bị xâm phạm, nó liền bay về, đậu ở một cây nào đó, nghểnh tai nghe ngóng. Khi biết đượcvị trí của kẻ xâm lăng, nó phóng đến nhánh thế. Mồi thượng trông thấy liền cất tiếng gáy thử thách, vừa gáy vừa xoay mìnhnhư con vụ. Chim hoang lãnh chúa cũng không phải tay vừa, nó xòe hai cánh ra, xù cườm, gục gặc đầu, nóng nảy, vừa chạy tớichạy lui trên nhánh thế vừa gáy liên hồi. Hai con đấu gáy sôi sục, không con nào chịu thua con nào. – Đến đây hoàn toàn có thể xảy ra mấy trường hợp sau đây : a. Con chim hoang tức tối nhảy vào lồng để ác chiến với quân địch. Vừa nhảy vào, bẫy liền sập và người đánh cu nhào ra để bắt. Đó là trường hợp dễ. b. Nhưng thường thường, người đi đánh cu gặp trường hợp khó hơn nhiều vì con chim lãnh chúa đã mấy lần dợm nhảy nhưngrồi lại thôi. Nó là con chim khôn, nó bay đi. Chim mồi thượng im tiếng. c. Có trường hợp con chim khôn ấy không bay đi mà lao xuống đất, nhìn chim mồi đất rồi đi vòng quanh ở ngoài triêng lướiđất. Nó khôn lắm, rất cẩn trọng với những gì lạ quanh mình. d. Có trường hợp con chim lãnh chúa bay đi vì cẩn trọng, nhưng khi nghe chim mồi lại cất tiếng gáy, vì tức tối nó lại bay về, hai con lại đấu gáy rồi chim hoang có lẽ rằng tức tối quá, trong phút chốc mất hết cẩn trọng, nó lao vào cửa lồng, chiếc bẫy sập vànó vùng vẫy cũng không thoát ra được. Như trên đã trình diễn, muốn bắt được con chim hay, người đi đánh cu phải chịu khó kiên trì, có khi phải mất cả ngày mới cókết quả. Còn gặp những con chim tầm thường, không có gì đặc biệt quan trọng thì với một lưới đất, một ngày hoàn toàn có thể bắt được năm bảycon là chuyện thuận tiện. Chim mồi và lồng bẫyĐi đánh cu phải có chim mồi và chiếc lồng đặc biệt quan trọng gọi là lồng bẫy sập. Chim mồi – Chim mồi là chim r ừng ta đã đánh bắt cá được, nuôi lâu ngày thành quen, hết sợ bóng người, gáy tự nhiên như khicòn hoang dã. Chim mồi phải gáy hay, gáy càng hay càng được nhìn nhận cao vì sẽ rất đắc lực lúc đem đi ” đánh ” chim hoang. Người ta lại còn phân biệt mồi ” lỡ ” và mồi ” giỏi “. Mồi ” lỡ ” là thứ mới đem đi đánh một vài lần. Mồi ” giỏi ” hay còn gọi là mồi ” chai ” là thứ đã đi đánh nhiều lần, đã có bản lĩnh và quen trận mạc ! Một con chim gáy trống nuôi lâu ( Chim thuộc ) thường phải gáy đủ 3 loại tiếng sau : Gáy gọi : Đây là tiếng gáy lúc sáng sớm, buổi trưa hoặc chiều. Giọng gáy này bạn bè ta vẫn gọi là bổ. Tất cả chim gáy cả trốngvà mái đều gáy được kiểu này. Liều trơn : cúc cu cuLiều bổ một : cúc cu cu, cuLiều bổ hai : cúc cu cu, cu cuLiều bổ ba : cúc cu cu, cu cu cuQuí nhất là con gáy liều bổ ba : cúc cú cu, cu cu cu. Có người gọi nó là con chim mồi ” kim bất hoán “, ý niệm nói đem vài ba chỉvàng đổi nó, gia chủ cũng không muốn đổi. Những con gáy gọi 4 tiếng ( bổ tứ ) là phần lớn, người ta coi như gáy gọi tiếng Đủ còn những con gáy gọi 5 tiếng thì coi làtiếng ThừaTiêu chuẩn này ko quan trọng để nhìn nhận 1 con chim hayNhiều người có cu gáy thấy nó gáy gọi 4 hay 5 tiếng ko biết cứ nói chim gáy của tôi gáy tiếng lèo 4 hay 5 tiếng ” … chim Cu có cả thảy 5 giọng là giọng Trơn, giọng Một, giọng Hai, giọng Ba, và giọng Cà lăm. – Giọng Trơn : Cúc cu cu ( mỗi lần gáy chỉ thốt ra ba tiếng đơn thuần, cụt ngủn ). – Giọng Một : Cúc cu cu … cu ( có thêm một tiếng cu hậu ở dằng sau, nghe hay hơn ). – Giọng Hai : Cúc cu cu … cu cu ( có thêm hai tiếng cu hậu ở đằng sau, nghe càng hay hơn ). – Giọng Ba : Cúc cu cu … cu cu cu ( có ba tiếng cu hậu ở đằng sau, nghe càng hay hơn nữa. Ở đâu mà có con cu rừng nào hóthay như thế này thì dù có xa xôi cách mấy, người gác Cu cũng mò đến bắt cho bằng được, vì đây là chim quí khó tìm ). – Giọng Cà lăm : Con chim này gáy giọng khi thế này lúc lại thế khác, tiếng nọ xọ tiếng kia, nghe không ra làm thế nào cả … chỉ cóđem thịt mà thôi. Trong những giọng trên thì những cụ xưa rất quý con chim có giọng trơn ròng ( tuyệt đốI không khi nào gáy giọng một ), ngoài rachim giọng hai ròng cũng được xem là chim quý vì thường thì chim gáy giọng đôi ( giọng hai ), đôi lúc nó vẫn gáy giọng chiếc ( giọng đơn ). Chim giọng ba ( liều bổ ba thì thường không có giọng ba ròng, thương nó gáy giọng ba vớI tỷ suất nhiều hơn giọngđôi ) Gáy trận : Đây là tiếng gáy mà những nghệ nhân, hoặc người chơi chim gáy có kinh nghiệm tay nghề dùng để nhìn nhận con chim hay dở. Chỉ chim trống mới gáy kiểu này cũng có những con mái sắp đẻ nuôi nhốt cũng gáy tiếng trận nhưng tiếng nhỏ và không sung. Một con chim gáy được nhìn nhận là chim hay khi phải có đủ : chu, lèo, vấp nhưng rất hiếm con gáy nào có cả chu lèo vấpKhi gáy trận chim nằm xuống sàn lồng và máy nhẹ hai cánh và gáy : cúc cu cu, cúc cu cu liên tục có khi hàng giờ đồng hồChỉ khi chim gáy thật căng mới có kiểu này, và đầu nó chúc hẳn xuống đáy lồng người ta hay gọi là Sà cầu máy cánh. Thường thì bất kỳ giống chim nào cũng có thời gian sung mãn và trùng, chim gáy ko ngoại lệ, khi mình nuôi thì gáy căngđược như thế này chỉ có thời gian nhất định thôi + Chu : là khi gáy trận sau ba tiếng cúc cu cu thì thừa hơi và thêm 1 tiếng cu rất nhẹVD Cúc cu cu, Cúc cu cu .. cu, Cúc cu cu .. cu + Lèo : là khi gáy trận sau ba tiếng cúc cu cu con chim gáy thêm 1 nhịp cục cù cù hoặc cục cù gần giống với tiếng gù nhưngnhanh hơn. VD Cúc cu cu, Cúc cu cu … Cục cù cù. Đa số chim nhiều lúc mới ra lèo rất hiếm con có lèo dặm tức là gáy Cúccu cu, cục cù cù, Cúc cu cu, Cục cù cù liên tục. + Vấp : Khi gáy tiếng trận đùng một cái con chim ngừng như bị ai đó chẹp ngang cổ họng sau đó lại lên tiếng trận thông thường. VdCúc cu cu, cúc … …., cúc cu cu + Dặm ( Dặt ? ) : Khi gáy tiếng trận sau ba tiếng cúc cu cu chim thêm vào 1 hay 2 tiếng gù : cù … grù ( vd : cúc cu cu, cù … grùcúc cu cu, cù … grù ). Chim mồi gáy dặm nhiêù làm cho chim rừng rất mau nổi nóng. Gù : Chim trống gù chim mái hoặc đánh nhau. Đa số chim thường gù : cù … grù. Nhưng có những con chim gù ngắt ra thành 2 nhịp trong cùng 1 hơi gù : Cụ … grù .. cù. Gù kiểu này gọi là gù chồng đấu. Chim hay là chim phải có nước gù cao, trung bìnhchim chỉ gù một lần không quá 8 tiếng liên tục, chim hay có nước gù khoảng chừng từ 12-14 tiếng, chim có nước gù khoảng chừng 18-20 tiếng được xem là hiếm. Ngoài ra khi gù một con chim dữ có năng lực gù chồng 2-3 lần ( vd : một con chim gù 20 tiếng liêntục / lần khi gù chồng 3 lần nó sẽ gù 60 tiếng liên tục không ngắt quãng ). Tiếng gáy ta hoàn toàn có thể chia làm 2 loai chínhThứ 1 là chim gáy có tiếng Thổ có nghĩa là giọng trầm, ấm, ( âm thanh ở tần số thấp ) Thứ 2 là chim gáy có tiếng Còi có nghĩa là giọng thanh, cao ( âm thanh ở tần số cao ) Còn chim gáy có tiếng gáy ở giữa 2 thứ giọng trên là gọi là tiếng Pha ( Thổ nhiều Còi ít gọi là Thổ Pha hay Còi nhiều Thổ ít gọilà Còi Pha ) Thường thường cu gáy tiếng Thổ khi nào cũng gáy chậm ko nhanh như tiếng còi và hay có Dặt và ChuCòn cu gáy tiếng Còi hay gáy mau hơn và ra nhiều tiếng Nhịu và VấpNghe giọng chim Cu gáy xong, ta còn phải xem cái âm của nó hay dở thế nào nữa. Đây là một việc cực kỳ khó khăn vất vả mà chỉnhững người lão luyện trong nghề mới nghiên cứu và phân tích được kỹ càng, dù là tai họ chỉ mới nghe phớt qua. Còn người mới vào nghề thìchắc chắn không tài nào hiểu nổi. Nếu xét kỹ hơn thì Giọng chim Cu gáy có bốn loại âm chính : Âm thổ, âm đồng, âm son và âm kim. có nhiều âm điệu : đồngthổ, đồng pha, thổ pha – Âm Thổ : Chim gáy có âm thổ thì giọng trầm. Loại chim này được nhìn nhận là loại chm khôn nhất. Trong âm thổ còn có bốnâm sau đây : 1 / Thổ đồng : âm trầm ngân vang như tiếng chiêng cồng. 2 / Thổ bầu : âm trầm mà ồm to lên. 3 / Thổ sấm : âm trầm mà rền như tiếng sấm. 4 / Thổ dế : âm trầm mà rỉ rả nỉ non như tiếng dế gáy. – Âm Đồng : Chim gáy có âm đồng thì tiếng ngân vang. Ân đồng cũng có nhiều loại như sau : 1 / Đồng pha thổ ( âm ngân vang nhưng lại trầm trầm ). 2 / Đồng pha son ( âm càng lúc càng ngân vang ) 3 / Đồng pha kim ( âm càng lúc càng nhỏ, nhưng vẫn vang xa ). – Âm Son : Chim gáy có âm son, có người gọi là âm chuông, vì giọng chim ngân vang như tiếng chuông rền, nghe có vẻ như hùngtráng, oai vệ. Âm son cũng có nhiều loại như : 1 / Son pha đồng ( âm to mà rền vang như tiếng sấm ). 2 / Son pha kimâm khởi đầu rền vang như tiếng chuông ngân, nhưng sau cứ nhỏ dần … ). – Âm Kim : Chim gáy có âm kim thì tiếng nhỏ và vang xa. Trong âm kim cũng có nhiều loại như : 1 / Kim pha son2 / Kim pha thổ3 / Kim pha đồng … muốn nghiên cứu và phân tích một giọng chim Cu thật đúng chuẩn không phải là chuyện thuận tiện. Ai hiểu thấu đáo được điều này chắc chắnngười đó sẽ gặp nhiều điều mê hoặc khi lắng tai nghe chim đang gáy. Đến đây, thì chắc tất cả chúng ta không còn quá bất ngờ nhiều khibiết tại sao người ta lại hoàn toàn có thể mê hồn nuôi một con chim có hình thức bề ngoài không tinh tế này đến thế ! …. Vì rằng, chọn được conchim mồi vừa lòng, những đặc thù ưu việt kể trên đâu phải là chuyện dễ. Đôi khi trăm con, hoặc ngàn con mới có một ! Chắc gìtrong một đời người hoàn toàn có thể chọn được cho mình một hoặc hai con mà nuôi ? Do đó, giá trị con Cu mồi tốt nhất cũng độ nửalượng vàng, nhưng người ta vì quá quí nó đến nổi có người dù nghèo, nhưng ai mua với giá nào cũng không bán, thề ” sốngnuôi chết chôn ” ; nhiều lúc họ còn dám đem thân mình bảo vệ cho chim. ” Thực ra để chọn được 1 con cu gáy hội đủ những tiêu chuẩn trên thật khó, mỗi con mỗi giọng chẳng con nào giống con nào, conchim hay chơi được là con chim gáy có tiếng và luyến láy nhiều giọng lên cao xuống thấp đừng gáy đơn điệu giọng túc tắc làchim chơi đượcMà chim cu gáy thường thì chim già mình bẫy về nuôi dù có hơi khó khăn vất vả thuần nó lúc đầu nhưng về sau tiếng gáy của nó hay, bền và không thay đổi hơn chim nuôi non. Chim nuôi non lên tiếng gáy của nó thường ko bền, thất thường ( vd : chim già gáy đấu ( gáytrận ) liên tục ít khi đang gáy đấu chuyển sang gáy gọi chứ chim non nuôi lên đang gáy đấu 1 lúc lại chuyển sang gáy gọi vàtiếng ko bền, đặc biệt quan trọng cu gáy non nuôi lên khi gặp con gáy già đánh bẫy thường hay chịu thua tiếng gáy hễ con già gáy đấucăng là im tiếng luôn đôi lúc mới mở mồm gáy gọi vài tiếng ). Đi sâu vào cu nghề nuôi Gáy khi đã hiểu ngày càng thích, nên kiếm được con cu có tiếng gáy hay lại hội đủ tiêu chuẩnCHU, LÈO, DẶT, VẤP khác nào đi tìm hoa khôi vừa đẹp người lại đẹp nếtBây giờ mà kiếm đủ được bộ cu Gáy hay có nhiều tiếng có những chất giọngTạm ví mạo muội : THứ 1 : Đặc thổ ( giọng hát ca sỹ nghệ sỹ xuất sắc ưu tú Trung Đức, giọng hát ca sỹ nghệ sỹ Nhân dân Trần Hiếu, NSND Quang Thọ, Lê Dung, Doãn Tần, Đăng Dương, Chế Linh ) Thứ 2 : Đặc còi ( giọng hát nghệ sỹ nhân dân Thu Hiền, giọng hát nghệ sỹ nhân dân Tường Vy, NSUT Tường Vy, ThanhHoa, Ngọc Sơn, Thanh Tuyền ) Thứ 3 : Thổ Pha ( giọng hát ca sỹ Nguyễn Phi Hùng, Thanh Lam, Bảo Yến, Đan Trường, Trọng Tấn ) Thứ 4 : Còi Pha ( giọng hát ca sỹ Mỹ Tâm, Thu Hà, Bằng Kiều, Thu Phương, Hồng Ngọc )

Source: https://thucanh.vn
Category: Chó cảnh

Rate this post

Bài viết liên quan