Nhật Bản – Wikipedia tiếng Việt

Nhật Bản Quốc
Tên tiếng Nhật
Kanji

日本国

Hiragana

にっぽんこく
にほんこく

Katakana

ニッポンコク
ニホンコク

Kyūjitai

日本國

Nhật Bản (Nhật: 日本, Hepburn: hoặc ?), trong khẩu ngữ thường được gọi tắt là Nhật, tên đầy đủ là Nhật Bản Quốc (日本国, Nihon-koku hoặc Nippon-koku?)[16], là một quốc gia và đảo quốc có chủ quyền nằm ở khu vực Đông Á, tọa lạc trên biển Thái Bình Dương. Quốc gia này nằm bên rìa phía đông của các biển: Nhật Bản, Hoa Đông, phía tây giáp với bán đảo Triều Tiên qua biển Nhật Bản, phía bắc giáp với vùng Viễn Đông của Liên bang Nga theo biển Okhotsk và phía nam giáp với đảo Đài Loan qua biển Hoa Đông.

Nhật Bản là một quần đảo núi lửa gồm có khoảng chừng 6.852 hòn đảo, hầu hết nằm trong khu vực ôn đới với bốn mùa rõ ràng, nhưng có khí hậu độc lạ dọc theo chiều dài quốc gia. Năm hòn hòn đảo chính yếu là Honshu, Hokkaido, Kyushu, Shikoku và Okinawa, chiếm khoảng chừng 97 % diện tích quy hoạnh đất liền của nước này, nhưng phần lớn chỉ là rừng và núi với nguồn tài nguyên tài nguyên rất hạn chế. Quần đảo được chia thành 47 tỉnh thuộc 8 vùng địa lý. Dân số Nhật Bản được ước tính đạt vào tầm 126 triệu người, đứng thứ 11 quốc tế và là đảo quốc đông dân thứ 2 trên quốc tế. Người Nhật là dân tộc bản địa chiếm đại đa số với khoảng chừng 98,1 % tổng dân cư cả nước, sinh sống tập trung chuyên sâu hầu hết ở những vùng đồng bằng nhỏ hẹp ven biển. Gần 20 triệu người sinh sống tại Tokyo [ 17 ], Hà Nội Thủ Đô không chính thức của quốc gia. Vùng Hà Nội Thủ Đô Tokyo, gồm có Tokyo và những tỉnh, thành phố vệ tinh xung quanh – là đại đô thị lớn nhất với hơn 35 triệu dân cư cũng như chiếm hữu nền kinh tế tài chính đô thị hóa cao nhất trên quốc tế lúc bấy giờ – giữ hạng 1 toàn thế giới về quy mô GDP năm 2020 [ 18 ], những đô thị cấp vương quốc khác gồm có có : Saitama, Yokohama, Osaka, Nagoya, Sapporo, Fukuoka, Kobe, Kyoto, … Đại đa số người dân Nhật Bản truyền thống lịch sử theo tín ngưỡng Thần đạo địa phương, tích hợp với Phật giáo và Thiên Chúa giáo gia nhập từ bên ngoài .Các nghiên cứu và điều tra khoa học và vật chứng khảo cổ học chỉ ra rằng đã có Open con người định cư tại Nhật Bản ngay từ thời thời đại đồ đá cũ. Những ghi chép tiên phong đề cập đến vương quốc này nằm trong những thư liệu về lịch sử vẻ vang Trung Quốc có từ thế kỷ thứ nhất sau Công Nguyên. Thoạt đầu, văn hóa truyền thống Nhật Bản chịu tác động ảnh hưởng từ những vùng đất khác, đa phần là những triều đại phong kiến Trung Quốc, tiếp đến là tiến trình phong kiến chuyên chế tựa như những nước láng giềng, về sau, đảo quốc này dần thoát ly khỏi sự chi phối của ngoại bang, hình thành những nét văn hóa truyền thống riêng không liên quan gì đến nhau. Từ thế kỷ 12 đến năm 1868 là thời kỳ Edo, trong quá trình này, Nhật Bản nằm dưới quyền quản lý của Shogun ( Mạc Phủ ) – những tướng lĩnh ( Samurai ) độc tài nhân danh Thiên hoàng, còn Hoàng gia thì chỉ đóng vai trò làm ” bù nhìn “, không có quyền lực tối cao thực tiễn. Quốc gia này bước vào quá trình tự cô lập ( Tỏa Quốc ) lê dài trong suốt nửa đầu thế kỷ 17 và chỉ kết thúc vào năm 1853 khi Hạm đội Á châu thường trực Hải quân Đế quốc Hoa Kỳ dưới quyền chỉ huy của Phó đề đốc Matthew C. Perry triển khai gây áp lực đè nén bằng ” Ngoại giao pháo hạm ” – buộc Mạc phủ Tokugawa phải ra lệnh mở cửa với phương Tây. Sau đó, Nhật Bản rơi vào những cuộc nội chiến và bạo loạn – xảy ra trong gần hai thập kỷ, trước khi Thiên hoàng Minh Trị vượt mặt Mạc Phủ và lên ngôi, khởi đầu công cuộc tái thiết lại quốc gia vào năm 1868 – khai sinh Đế quốc Nhật Bản, theo chủ nghĩa đế quốc đồng thời Phục hồi Hoàng quyền – đưa Thiên hoàng trở lại với vị thế là nhà chỉ huy cao nhất cũng như hình tượng thiêng liêng của dân tộc bản địa .Trong những năm cuối thế kỷ 19, quy trình công nghiệp hóa ( Phú quốc cường binh ) tại Nhật Bản dưới sự khởi xướng và dẫn dắt của vua Minh Trị diễn ra can đảm và mạnh mẽ, quốc gia tăng trưởng vượt bậc, đến đầu thế kỷ 20, Nhật Bản đã trở thành vương quốc có trình độ hiện đại hóa cao nhất châu Á, sánh ngang với những cường quốc châu Âu. Những thắng lợi sau cuộc chiến tranh Thanh – Nhật, cuộc chiến tranh Nga – Nhật và cuộc chiến tranh quốc tế thứ nhất đã tạo tiền đề vững chãi cho Nhật Bản đánh chiếm nhiều vùng chủ quyền lãnh thổ tại Trung Quốc, Triều Tiên, Khu vực Đông Nam Á và những đảo quốc trên biển Thái Bình Dương – lan rộng ra đế chế của mình và củng cố quyền lực tối cao của chính phủ nước nhà quân phiệt. Nhật Bản tham chiến trong cuộc chiến tranh quốc tế thứ hai với tư cách là một liên minh của Phe Trục, những cuộc cuộc chiến tranh Trung – Nhật năm 1937 cùng cuộc chiến tranh Thái Bình Dương đã nhanh gọn lan rộng, trở thành một phần của cuộc đại chiến này kể từ năm 1941 và rồi sau cuối kết thúc vào năm 1945 với sự đầu hàng vô điều kiện kèm theo của cơ quan chính phủ quân phiệt sau vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki của Không quân Hoa Kỳ. Sau cuộc chiến tranh, mặc dầu quốc gia, hạ tầng cũng như nền kinh tế tài chính bị tàn phá nặng nề, tuy nhiên, cùng với sự kiện ” Thần Kỳ Nhật Bản “, vương quốc này đã nhanh gọn Phục hồi lại trọn vẹn vị thế của mình .Bắt đầu từ thời gian bản Hiến pháp mới được phát hành vào năm 1947, Nhật Bản chính thức từ bỏ ‘ quyền tuyên chiến ‘, thoát ly và xóa bỏ trọn vẹn chủ nghĩa quân phiệt, hình thành một nhà nước đơn nhất, cơ quan chính phủ Quân chủ chuyên chế bị bãi bỏ và chính sách Quân chủ lập hiến được trải qua phối hợp với dân chủ đại nghị và dân chủ trực tiếp, trong đó, cơ quan lập pháp dân cử cao nhất là Quốc hội. Nhật Bản ngày này là nước thành viên của hầu hết những tổ chức triển khai toàn thế giới lớn, trong số đó điển hình nổi bật như : Liên Hiệp Quốc, APEC, OECD, WTO, IAEA, Câu lạc bộ Paris, Cộng đồng Đông Á, G-20, là vương quốc châu Á tiên phong và duy nhất là thành viên trong nhóm G8 ( nay là G7 ), … Đây là quốc gia công nghiệp hóa tiên phong tại châu Á, được công nhận là một cường quốc khu vực tại Đông Á cũng như Đại cường quốc trên quốc tế, đồng thời là một liên minh không thuộc khối NATO quan trọng số 1 của Hoa Kỳ. [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ] Quốc gia này có quy mô nền kinh tế tài chính đứng hạng 3 trên quốc tế theo GDP danh nghĩa cũng như hạng 4 quốc tế theo nhu cầu mua sắm tương tự. Nhật Bản cũng đứng hạng 4 toàn thế giới cả về kim ngạch nhập khẩu lẫn xuất khẩu, xếp hạng 3 quốc tế về tổng giá trị tên thương hiệu vương quốc ( 2020 ). [ 22 ] Mặc dù Nhật Bản đã công bố từ bỏ ‘ quyền tuyên chiến ‘, cũng như ký cam kết không tăng trưởng, mua và bán hay phổ cập những loại vũ khí tiêu diệt hàng loạt, nước này vẫn chiếm hữu và duy trì một lực lượng quân đội tân tiến – với sức mạnh quân sự chiến lược tổng hợp được xếp hạng 5 toàn thế giới ( 2020 ) [ 23 ] cùng ngân sách quốc phòng cao thứ 6 trên quốc tế ( 2021 ) [ 24 ], được kêu gọi với mục tiêu tự vệ và gìn giữ độc lập. Nhật Bản là một nước công nghiệp tăng trưởng với kỹ nghệ tiên tiến và phát triển, có trung bình mức sống, tiêu chuẩn hoạt động và sinh hoạt và chỉ số tăng trưởng con người ( HDI ) đạt vào loại rất cao, xếp hạng 19 toàn thế giới ( 2020 ) [ 25 ], trong đó, hộ chiếu Nhật Bản đứng hạng 1 toàn thế giới ( 2021 ) [ 26 ] – đồng thời trước đó nhiều lần vươn lên đứng vị trí số 1 quốc tế [ 27 ] [ 28 ] và hiện đang cùng với Nước Hàn và Nước Singapore – là 3 cuốn hộ chiếu quyền lực tối cao nhất của châu Á nói riêng cũng như quốc tế nói chung trong nhiều năm liên tục [ 26 ] [ 27 ] [ 28 ], người dân Nhật Bản được hưởng tuổi thọ cao nhất quốc tế, đứng hạng 3 trong số những vương quốc có tỷ suất tử trận ở trẻ sơ sinh thấp nhất quốc tế, [ 29 ] [ 30 ] [ 31 ] vinh dự có số lượng công dân đoạt nhiều giải Nobel nhất châu Á. [ 32 ] Nhật Bản đứng vị trí số 1 quốc tế về chỉ số tên thương hiệu vương quốc, [ 33 ] hạng 6 trong báo cáo giải trình cạnh tranh đối đầu toàn thế giới năm 2019 [ 34 ] [ 35 ], xếp cao nhất châu Á cũng như hạng 13 quốc tế về chỉ số tân tiến xã hội ( 2020 ) [ 36 ] và giữ vị trí cao thứ 2 châu Á về chỉ số tự do toàn thế giới ( cùng với Bhutan và Nước Singapore ). [ 37 ]Mặc dù là một vương quốc tăng trưởng, tuy nhiên, xã hội cũng như quốc gia Nhật Bản tân tiến đang phải đương đầu với nhiều yếu tố, thử thách lớn, như tỷ suất tự sát cao do áp lực đè nén đời sống [ 38 ] [ 39 ], thất nghiệp, bất bình đẳng xã hội, sự phân hoá giàu nghèo, thực trạng người trẻ tuổi ngại kết hôn do áp lực đè nén việc làm, tích hợp với tỷ suất sinh đẻ thấp ở mức báo động đã góp thêm phần khiến cho quy trình lão hóa dân số diễn ra ngày càng trầm trọng. [ 40 ]

Nhật Bản viết bằng Kanji (chữ Hán) là 日本, tiếng Nhật đọc là Nippon (にっぽん, Nippon?  (trợ giúp·thông tin)) hoặc Nihon (にほん, Nihon?  (trợ giúp·thông tin)), với Nhật (日, nichi?) là “Mặt Trời” hoặc “ngày” và Bản (本, hon?) trong từ “bản chất” hay “bản năng” có nghĩa là “nguồn gốc”. Hai chữ này khi kết hợp lại mang nghĩa “gốc của Mặt Trời” hay “Mặt Trời mọc” (do vị trí địa lý của nước này có thể nhìn thấy Mặt Trời mọc đầu tiên ở Đông Á, và cũng bởi tổ tiên trong tín ngưỡng theo truyền thuyết của họ là Nữ thần Mặt Trời Amaterasu). Nhiều quốc gia khác cũng vì nguyên do đó mà thường miêu tả Nhật Bản là “Đất nước Mặt Trời mọc”. Một cách phiên âm Hán-Việt cũ của 日本 là Nhật Bổn hoặc Nhựt Bổn, ngày nay hiếm khi được sử dụng. Người dùng tiếng Việt thường xuyên gọi tắt tên của quốc gia này là Nhật. Người Nhật Bản gọi chính bản thân họ là Nihonjin (日本人 (Nhật Bản Nhân), Nihonjin?) và ngôn ngữ tiếng Nhật của họ là Nihongo (日本語 (Nhật Bản Ngữ), Nihongo?).

Nhật Bản còn có một mỹ danh trong cộng đồng người dùng tiếng Việt là “Xứ sở hoa anh đào”, vì cây hoa anh đào (桜 (櫻) (Anh)/ さくら/ サクラ, sakura?) mọc trên khắp nước Nhật từ bắc xuống nam. Loài hoa “thoắt nở thoắt tàn” này được người Nhật đặc biệt yêu thích, phản ánh tính nhạy cảm, yêu cái đẹp, sống và chết đều quyết liệt của dân tộc họ. Một mỹ danh khác là “Đất nước hoa cúc” vì đóa hoa cúc 16 cánh giống như Mặt Trời đang tỏa chiếu là biểu tượng của Hoàng gia và là quốc huy Nhật Bản ngày nay. Nhật Bản còn được gọi là Phù Tang (扶桑, Phù Tang?), đề cập đến cây phù tang. Theo truyền thuyết cổ phương Đông, có một loài cây rỗng lòng gọi là Phù Tang hay Khổng Tang, là nơi thần Mặt Trời nghỉ ngơi trước khi du hành ngang qua bầu trời từ Đông sang Tây, do đó Phù Tang hàm nghĩa văn chương chỉ nơi Mặt Trời mọc.

Vào thế kỷ IV, Nhật Bản đã lấy tên nước là Yamato (大和 (やまと) (Đại Hòa), Yamato?), còn người Hán từ trước Công Nguyên đã gọi nước Nhật là Oa quốc (倭国, Oa quốc? nước lùn), người Nhật là Oa nhân (倭人, người lùn?), gọi cướp biển người Nhật trên Biển Hoa Đông thời nhà Minh là Oa khấu (倭寇, giặc lùn?). Trong Hán-Việt, chữ “oa” (倭, “oa”?) vẫn thường bị đọc nhầm là “nụy”. Trước thời kỳ Heian, người Nhật vẫn chưa có chữ viết riêng và vẫn phải vay mượn chữ Hán nên Yamato được viết là wa (倭 (oa), wa?).[41] Về sau khi đã phát triển nên hệ thống ngôn ngữ cho riêng mình, người Nhật dùng hai chữ Hán 大和 (Đại Hòa) để ký âm chữ Yamato, thể hiện lòng tự tôn dân tộc. Năm 670, Yamato gửi một đoàn sứ bộ đến chúc mừng triều đình nhà Đường dưới thời vua Đường Cao Tông nhân dịp vừa bình định Triều Tiên, và từ đó đổi tên thành Nhật Bản (日本, Nhật Bản?). Kể từ sau cuộc Duy tân Minh Trị cho đến khi kết thúc Chiến tranh thế giới thứ hai, quốc hiệu đầy đủ của Nhật Bản là Đại Nhật Bản Đế quốc (大日本帝國, Dai Nippon Teikoku?). Ngày nay quốc hiệu Nhật Bản Quốc (日本国, “Nippon-koku” hoặc “Nihon-koku”?) có ý nghĩa tương đương về mặt nghi thức, với chữ Quốc (国, koku?) nghĩa là “quốc gia”, “nước” hay “nhà nước” thay thế cho một miêu tả dài về ý thức hệ của chính phủ đất nước (tương tự như “Quốc” của Trung Quốc và Hàn Quốc). Tuy vậy thì chữ Hòa (和, Wa?) lấy từ Yamato (大和 Đại Hòa) hiện nay vẫn hay được sử dụng như là viết tắt cho Nhật Bản, ví dụ như Washitsu (和室 (Hòa Thất), Washitsu?) có nghĩa là “căn phòng kiểu Nhật”, hay Wasei Eigo (和製英語 (Hòa Chế Anh Ngữ), Wasei Eigo?) có nghĩa là “tiếng Anh do người Nhật chế ra”.

Trong tiếng Anh, Nhật Bản được gọi là Japan ( ), từ này xuất hiện ở phương Tây vào đầu giai đoạn mậu dịch Nanban. Phát âm tên quốc gia này bằng Tiếng Quan Thoại cổ hoặc có thể là tiếng Ngô cổ đã được Marco Polo ghi lại là Cipangu. Trong tiếng Thượng Hải mới, một dạng phương ngữ tiếng Ngô, cách phát âm các ký tự 日本 ‘Nhật Bản’ là Zeppen [zəʔpən]. Nhật Bản trong Tiếng Mã Lai cổ được gọi là Jepang, vay mượn từ tiếng địa phương ven biển miền nam Trung Quốc, có thể là tiếng Phúc Kiến hoặc Ninh Ba,[42] và từ Mã Lai này đã được các thương nhân Bồ Đào Nha sử dụng vào thời Malacca ở thế kỷ XVI. Đó là những người Bồ Đào Nha đầu tiên mang tên gọi này đến châu Âu.[43]

Prunus serullata).Nhật Bản có mĩ danh là xứ sở hoa Anh Đào, vì người Nhật rất thích nên trồng cây hoa anh đào khắp nước Nhật và hoa anh đào nằm trải dài từ vùng Hokkaido giá lạnh đến vùng Okinawa ấm ápHoa Anh Đào (桜; さくら;.Nhật Bản có mĩ danh là xứ sở hoa Anh Đào, vì người Nhật rất thích nên trồng cây hoa anh đào khắp nước Nhật và hoa anh đào nằm trải dài từ vùng Hokkaido giá lạnh đến vùng Okinawa ấm áp

Cho đến nay người ta vẫn chưa chắc chắn về xuất xứ và thời gian xuất hiện của những cư dân đầu tiên trên quần đảo Nhật Bản. Tuy nhiên, hầu hết các học giả đều cho rằng người Nhật đã có mặt tại quần đảo từ xa xưa và định cư liên tục từ đó cho đến thời nay. Những phát hiện trong nghiên cứu cổ vật, xương đã củng cố thêm sự nghi ngờ đối với thuyết trước kia cho rằng người Nhật là con cháu của những người xâm chiếm đến sau “thổ dân” Ainu và đã đẩy bộ tộc này ra khỏi quần đảo. Ngày nay, người ta tin rằng tổ tiên của người Nhật là những người đã làm nên đồ gốm mang tên Jomon. Những người này được biết là đã có mặt trên quần đảo ít nhất từ năm 5000 TCN, sau đó theo thời gian, pha trộn với các giống người khác, phát triển qua lịch sử thành dân tộc Nhật Bản ngày nay.

Ngôn ngữ và phong tục của người Nhật gồm những thành tố văn hóa của cả phương Bắc lẫn phương Nam. Dưới góc độ sử dụng và cú pháp, rõ ràng tiếng Nhật thuộc ngữ hệ Altai của các dân tộc phía bắc lục địa châu Á, song trong từ vựng lại có nhiều từ gốc đến từ phía nam. Trong các tập quán và tín ngưỡng, ta thấy các lễ nghi gắn với văn hóa lúa nước vốn có nguồn gốc ở phía nam; còn huyền thoại lập nước bởi vị thần – ông tổ của nòi giống – từ thiên đường xuống hạ giới thì có nguồn gốc ở phía bắc. Vì vậy, người ta cho rằng dân cư ở đây có xuất xứ từ cả phương Bắc lẫn phương Nam, đến quần đảo Nhật Bản từ thời tiền sử và qua một quá trình hoà trộn các chủng tộc dần dần tạo ra dân tộc Nhật Bản.[cần dẫn nguồn]

Thời tiền sử[sửa|sửa mã nguồn]

Từ 15.000 năm trước Công Nguyên, ở Nhật Bản đã có con người sinh sống .Từ 13.000 năm trước Công Nguyên, người Nhật đã biết làm nông nghiệp sơ khai, làm đồ gốm [ 44 ] [ 45 ] [ 46 ], sống định cư .Từ 8000 – 300 năm trước Công Nguyên là thời kì văn hóa truyền thống Jomon đã sử dụng đồ kim khí, sản xuất đồ gốm, nấu chín thức ăn, chôn cất người chết theo thế nằm co, có tín ngưỡng vạn vật hữu linh, có tục xăm mình, nhổ răng cửa lưu lại tuổi trưởng thành. [ 47 ] [ 48 ] [ 49 ] [ 50 ]

Từ thế kỉ III trước Công Nguyên đến thế kỉ III Công nguyên là văn hóa Yayoi. Thời kì nay cư dân biết rèn sắt do tiếp nhận kĩ thuật từ Triều Tiên, Trung Hoa. Biết cày cuốc bằng cày gỗ, rìu đá. Họ sống quần cư, lập hào nước bao quanh làng (kango), có tục tái táng người chết (saisobo); làm mộ hình gò (funkyuubo), sắp xếp người chết theo thế nằm ngửa tay chân duỗi thẳng. Mỗi tộc người có thủ lĩnh công xã đứng đầu, liên minh nhiều công xã gây chiến tranh xâm chiếm các vùng đất khác. Xây dựng thần xã (Yashiro).

Từ thế kỷ thứ III đến giữa thế kỷ thứ VI, những nhà nước đầu tiên xuất hiện. Thần đạo phát triển khắp cả nước. Nước Nhật bắt đầu có tên gọi là Yamato.[cần dẫn nguồn]

Advertisement

Thời phong kiến[sửa|sửa mã nguồn]

Từ thế kỷ thứ VI đến đầu thế kỷ thứ VIII, một nhà nước tập quyền được thành lập và đóng đô ở Asuka (gần thành phố Nara ngày nay). Tên nước từ Yamato đổi thành Nhật Bản. Cũng trong khoảng thời gian này, thành lập nhà nước phong kiến Nhật, với cuộc cải cách Đại Hóa do Thiên hoàng Hiếu Đức đề xướng.[cần dẫn nguồn]

Giữa thế kỷ thứ VIII, Phật giáo đã thiết lập cơ sở vững chãi ở Nhật Bản. [ 51 ]

Từ thế kỷ thứ IX đến cuối thế kỷ XII, các dòng họ quý tộc hùng mạnh ở Heian thay nhau nắm sức mạnh chính trị của đất nước, lấn át quyền lực của Thiên hoàng. Cuối thời này, tầng lớp võ sĩ (samurai) bắt đầu hình thành và tranh giành quyền lực với các dòng tộc quý tộc.

Cuối thế kỷ XII đến đầu thế kỷ XIV, quyền lực tối cao thực sự nằm trong tay những tầng lớp võ sĩ ở Kamakura. Vào những năm 1271 và 1281, những võ sĩ Nhật Bản với sự trợ giúp của bão và sóng thần đã vượt mặt thủy quân Nguyên – Mông định xâm lược nước mình .

Từ thế kỷ XIV đến cuối thế kỷ XVI, nước Nhật trong tình trạng mất ổn định do nội chiến và chia rẽ, gọi là Thời kỳ Chiến Quốc. Nhật Bản cũng từng tấn công bán đảo Triều Tiên và nhà Minh (Trung Quốc) trong thời kỳ này, nhưng thất bại.[cần dẫn nguồn]

Advertisement

Thời văn minh[sửa|sửa mã nguồn]

Sau đó, nước Nhật có một thời kỳ triển khai chủ trương đóng cửa không thay đổi lê dài ba thế kỷ dưới sự quản lý của Mạc phủ Tokugawa. Kinh tế, văn hóa truyền thống và kỹ thuật có điều kiện kèm theo tăng trưởng can đảm và mạnh mẽ. Người phương Tây, khởi đầu là người Hà Lan, được phép giao thương mua bán với Nhật Bản trải qua một thương cảng nhỏ .
Giữa thế kỷ XIX, với cuộc Minh Trị Duy Tân do Thiên hoàng Minh Trị đề xướng, Nhật Open triệt để với phương Tây. Chế độ Mạc phủ và những phiên do đại danh đứng đầu bị bãi bỏ, quyền lực tối cao được tập trung chuyên sâu tối cao trong tay Thiên hoàng. Năm 1868, Thiên hoàng Minh Trị dời đô từ Kyōto về Tōkyō. Theo Hiến pháp Đế quốc Nhật Bản được phát hành năm 1889, Nhật là nước theo chính thể quân chủ lập hiến với quyền uy tuyệt đối của Thiên hoàng, nắm hàng loạt quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp nhưng Hiến pháp cũng đã hạn chế ảnh hưởng tác động quyền lực tối cao của Thiên hoàng. Trong thời kỳ này, công nghiệp hóa diễn ra can đảm và mạnh mẽ, quốc gia tăng trưởng, vào đầu thế kỷ 20 thì Nhật Bản đã trở thành vương quốc có trình độ hiện đại hóa cao nhất châu Á. Với sức mạnh này, Nhật Bản xâm lăng Đài Loan, Lưu Cầu, xâm lược Triều Tiên, vượt mặt nhà Thanh, đế quốc Nga trong Chiến tranh Thanh-Nhật và Chiến tranh Nga-Nhật, trở thành nước đế quốc có thế lực ngang hàng với những cường quốc ở châu Âu [ 52 ] .Trong Chiến tranh quốc tế thứ nhất, Nhật đứng về phe Hiệp ước. Do ở bên thắng lợi, Nhật Bản chiếm thêm được một số ít thuộc địa của Đức ở Thái Bình Dương .Sang Chiến tranh quốc tế thứ hai, quân phiệt Nhật đứng về phe Trục với Ý và Đức Quốc xã [ 53 ]. Dựa vào lực lượng quân đội có trình độ khá văn minh ( đặc biệt quan trọng là thủy quân và không quân ), trong quy trình tiến độ đầu cuộc chiến tranh, Nhật Bản liên tục đánh bại quân Anh-Mỹ. Tuy nhiên, vào quá trình sau, Nhật Bản dần thất thế. Lần tiên phong trong lịch sử vẻ vang, vào năm 1945, Nhật thất bại và phải chịu sự chiếm đóng của quốc tế. [ 54 ] Hoa Kỳ đảm nhiệm việc chiếm đóng Nhật Bản, và cho tới nay Hạm đội 7 Hoa Kỳ vẫn đang đóng ở hòn đảo Okinawa của Nhật .Sau cuộc chiến tranh, do quân đội đã bị giải tán, toàn bộ thuộc địa cũng bị mất, Nhật tập trung chuyên sâu tăng trưởng kinh tế tài chính. Tuy hạ tầng bị cuộc chiến tranh tàn phá nặng, nhưng tiềm lực công nghệ tiên tiến và nhân lực của Nhật vẫn còn khá nguyên vẹn, do đó kinh tế tài chính tăng trưởng rất nhanh gọn từ năm 1955 tới năm 1970. Cuối thập niên 1970, Nhật Bản đã trở thành một nước tư bản tăng trưởng. Manh nha những tín hiệu đình trệ kinh tế tài chính tiên phong sau khủng hoảng cục bộ dầu lửa đầu thập niên 1970. Bong bóng bất động sản vỡ khiến kinh tế tài chính lâm vào ngưng trệ từ 1990 tới nay .Bước vào thế kỷ XXI, Nhật Bản ưu tiên hơn đến những chủ trương vương quốc để ngày càng tăng vị thế về chính trị và quân sự chiến lược trên trường quốc tế. Nâng cấp Cục phòng vệ quốc gia thành Bộ quốc phòng vào tháng 1 năm 2007. Tuy nhiên, Nhật Bản liên tục phải đương đầu với thực trạng kinh tế tài chính ngưng trệ, và nghiêm trọng hơn là việc tỷ suất người trẻ tuổi kết hôn và sinh đẻ giảm mạnh, khiến nạn lão hóa dân số đã tới mức báo động .

Sự hình thành của Nhật Bản[sửa|sửa mã nguồn]

Bản đồ mô phỏng địa hình Nhật Bản .Nhật Bản nằm trên đường ranh giới giữa bốn mảng kiến thiết địa chất của Trái Đất. Nhưng quan trọng là mảng hoạt động này diễn ra không mấy êm ả dịu dàng và hoàn toàn có thể dẫn tới những xung động bất thần mà hiệu quả là động đất. Khi mảng Thái Bình Dương chìm xuống, những lớp trầm tích mặt phẳng bị vỡ ra và bị biến dạng. Thậm chí lớp vỏ đại dương cũng sẽ bị tan chảy thành dung nham dâng lên mặt phẳng, phun trào ở vô số những ngọn núi lửa. Sự phun trào núi lửa cùng với quy trình trầm tích tạo thành một chuỗi những hòn hòn đảo nhiều núi – một dải hòn đảo hình cung .
Ngọn núi lửa nổi tiếng nhất ở Nhật Bản là Núi Phú Sĩ, mà người Nhật gọi là Fuji-san ( Phú Sĩ sơn ), cao 3776 m. Sự dốc đứng và dạng hình nón gần như hoàn hảo nhất của ngọn núi đã biến nó thành một cảnh tượng kỳ thú hoàn toàn có thể nhìn thấy từ Tokyo. Núi Phú Sĩ là một điểm du lịch được ưa thích và hàng năm có nhiều người leo lên ngọn núi này. Ngọn núi lửa này phun trào lần cuối vào năm 1707 và ngủ yên từ đó đến nay. Tuy nhiên, tháng 8 năm 2000, những nhà khoa học đã phát hiện có những chấn động nhẹ bên dưới núi Phú Sĩ. Các chấn động này đang được nghiên cứu và điều tra kỹ lưỡng, nhưng cũng đủ để đưa ra lời cảnh báo nhắc nhở .Tất cả những ngọn núi lửa đang hoạt động giải trí ở Nhật Bản đều được giám sát khắt khe để hoàn toàn có thể đưa ra lời cảnh báo nhắc nhở sơ tán kịp thời như núi Aso, hòn đảo Kyushu. Tại đây đã xảy ra nhiều đợt phun trào và một trong những đỉnh núi lửa chính là đỉnh Nakadake, vẫn liên tục phun khí sulfide và đôi lúc có những vụ nổ ở miệng núi lửa. Những màn khí lưu huỳnh bốc lên từ đá dung nham cổ đầy sắc tố và nước hồ trên miệng núi lửa ánh lên một màu xanh kỳ quái luôn sôi sục ở nhiệt độ 900 °C .

Động đất và sóng thần[sửa|sửa mã nguồn]

Vị trị địa lý của Nhật Bản khiến cho nước này là một trong những vương quốc xảy ra nhiều thiên tai nhất quốc tế. Hai mối rình rập đe dọa nghiêm trọng nhất là động đất và sóng thần. Mỗi năm Nhật Bản phải chịu 7500 trận động đất nhẹ, riêng Tokyo có đến 150 trận. Hầu hết những trận động đất này quá nhẹ, không hề nhận ra, nhưng cũng có những trận động đất rất mạnh. Từ trận động đất Kanto chết chóc năm 1923, tới nay Nhật Bản đã phải trải qua 16 vụ động đất và sóng thần. Vụ sóng thần kinh khủng gần đây nhất xảy ra vào ngày 11 tháng 3 năm 2011 là hậu quả của trận động đất ngầm ngoài khơi Tohoku của Nhật Bản mạnh 9 độ richte, sóng thần cao nhất là 39 m, đánh vào ven bờ Sendai làm cho cả thành phố và những khu vực xung quanh bị thiệt hại nặng nề, làm gần 16.000 người chết, hơn 6.000 người bị thương và hơn 2.600 người mất tích. [ 55 ]

Phong cảnh vạn vật thiên nhiên[sửa|sửa mã nguồn]

Nhật Bản là một xứ sở có phong cảnh được coi là một trong những nơi đẹp nhất thế giới, được đánh giá là một trong 10 đất nước tuyệt vời nhất trên thế giới (năm 2010) và cũng là đại diện châu Á duy nhất có mặt trong danh sách này với bốn mùa thay đổi rõ rệt: mùa xuân với hoa anh đào nở dần từ nam lên bắc, mùa hè cây cối xanh mướt, mùa thu lá phong (momiji) đỏ thắm từ bắc xuống nam, mùa đông tuyết trắng tinh khôi. Núi Phú Sĩ (Fujisan) là ngọn núi cao nhất Nhật Bản, nằm giữa đồng bằng, lại có tuyết bao phủ nơi phần đỉnh núi, là nguồn cảm hứng của rất nhiều văn sĩ và thi sĩ cũng như của các văn nghệ sĩ, trong đó có các nhiếp ảnh gia và họa sĩ khắp bốn phương.

Advertisement

Nhật Bản nhìn từ khoảng trống, tháng 5 năm 2003Nhật Bản là vương quốc với hơn ba nghìn hòn đảo trải dài dọc biển Thái Bình Dương của Châu Á Thái Bình Dương. Các thay máu chính quyền chạy từ Bắc tới Nam gồm có Hokkaidō, Honshū ( thay máu chính quyền ), Shikoku và Kyūshū. Quần đảo Ryukyu, gồm có Okinawa, là một chuỗi những hòn hòn đảo phía nam Kyūshū. Cùng với nhau, nó thường được biết đến với tên gọi ” Quần đảo Nhật Bản ” .Khoảng 70 % – 80 % diện tích quy hoạnh Nhật Bản là núi, mô hình địa lý không hợp cho nông nghiệp, công nghiệp và cư trú. Có điều này là do độ cao dốc so với mặt nước biển, khí hậu và tai hại lở đất gây ra bởi những cơn động đất, đất mềm và mưa nặng. Điều này đã dẫn đến một nền tỷ lệ dân số rất cao tại những vùng hoàn toàn có thể sinh sống được, hầu hết nằm ở những vùng eo biển. Nhật Bản là vương quốc có tỷ lệ dân số lớn thứ 30 trên quốc tế .Vị trí nằm trên vành đai núi lửa Thái Bình Dương, nằm ở điểm nối của ba vùng kiến thiết địa chất đã khiến Nhật Bản liên tục phải chịu những dư trấn động đất nhẹ cũng như những hoạt động giải trí của núi lửa. Các cơn động đất có sức tàn phá, thường dẫn đến sóng thần, diễn ra vài lần trong một thế kỷ. Những cơn động đất lớn gần đây nhất là động đất Chūetsu năm 2004 và đại động đất Hanshin năm 1995. Vì những hoạt động giải trí núi lửa diễn ra liên tục nên vương quốc này có vô số suối nước nóng và những suối này đã và đang được tăng trưởng thành những khu nghỉ ngơi .Khí hậu Nhật Bản phần đông là kiểu khí hậu ôn đới đều có tuyết rơi vào mùa đông, nhưng biến hóa rõ ràng từ Bắc vào Nam. Đặc điểm địa lý Nhật Bản hoàn toàn có thể phân loại thành 6 vùng khí hậu hầu hết :

  • Hokkaidō: vùng cực bắc có khí hậu ôn đới lạnh với mùa đông dài và rất lạnh, mùa hè mát mẻ. Lượng mưa không dày đặc, nhưng các đảo thường xuyên bị ngập bởi những đống tuyết lớn vào mùa đông.
  • Biển Nhật Bản: trên bờ biển phía tây đảo Honshū’, gió Tây Bắc vào thời điểm mùa đông mang theo tuyết nặng. Vào mùa hè, vùng này mát mẻ hơn vùng Thái Bình Dương dù đôi khi cũng trải qua những đợt thời tiết rất nóng bức do hiện tượng gió Phơn về mùa hè.[56]
  • Cao nguyên trung tâm: một kiểu khí hậu đất liền điển hình, với sự khác biệt lớn về khí hậu giữa mùa hè và mùa đông, giữa ngày và đêm. Lượng mưa nhẹ.
  • Biển nội địa Seto: các ngọn núi của vùng Chūgoku và Shikoku chắn cho vùng khỏi các cơn bão gió mùa, mang đến khí hậu ấm áp ẩm ướt mùa hè và tuyết rơi vào mùa đông.
  • Biển Thái Bình Dương: bờ biển phía đông có mùa đông lạnh tuyết rơi nhẹ, mùa hè thì nóng và ẩm ướt do gió mùa Tây Nam.
  • Quần đảo Tây Nam: quần đảo Ryukyu có khí hậu cận nhiệt đới, với mùa đông mát khô hanh và mùa hè nóng ẩm, song vùng này hiếm khi có tuyết xảy ra. Lượng mưa trong năm cao, đặc biệt là vào mùa mưa. Bão ở mức khá cao.

Nhiệt độ nóng nhất đo được ở Nhật Bản là 40,9 °C – đo được vào 16 tháng 8 năm 2007. Thấp nhất là – 37,5 °CMùa mưa chính mở màn từ đầu tháng 5 tại Okinawa ; trên phần đông hòn đảo Honshū, mùa mưa khởi đầu từ trước giữa tháng 6 và lê dài 6 tuần. Vào cuối hè và đầu thu, những cơn bão thường mang theo mưa nặng .Nhật Bản là quê nhà của chín loại sinh thái xanh rừng, phản ánh khí hậu và địa lý của những hòn hòn đảo. Nó trải dài từ những rừng mưa nhiệt đới gió mùa, á nhiệt đới trên quần đảo Ryukyu và Bonin tới những rừng hỗn hợp và rừng ôn đới lá rụng trên những vùng khí hậu ôn hòa của những thay máu chính quyền, tới rừng ôn đới lá kim, rừng taiga vào mùa đông lạnh trên những phần phía bắc những hòn đảo .
Biểu đồ bộc lộ đặc trưng khí hậu tại 1 số ít thành phố lớn theo Cục Khí Tượng Thủy Văn Nhật Bản .

Tài nguyên vạn vật thiên nhiên[sửa|sửa mã nguồn]

Nhật Bản có rất ít tài nguyên vạn vật thiên nhiên. Các tài nguyên như quặng sắt, đồng đỏ, kẽm, chì và bạc, và những tài nguyên nguồn năng lượng quan trọng như dầu mỏ và than đều phải nhập khẩu. Địa hình và khí hậu Nhật Bản khiến người nông dân gặp rất nhiều khó khăn vất vả, và vì vương quốc này chỉ trồng cấy được một số ít cây xanh như lúa gạo, nên khoảng chừng 50% số lương thực phải nhập khẩu từ quốc tế .Nhật Bản có chín vùng sinh thái xanh rừng để phản ánh rõ khí hậu và địa lý của cả hòn đảo. Chúng gồm có từ rừng ẩm lá rộng cận nhiệt ở Ryūkyū và quần đảo Ogasawara đến những khu rừng hỗn hợp lá rộng ôn đới trong nền khí hậu nhẹ của những thay máu chính quyền, và đến với những rừng lá kim ôn đới ở những phần chủ quyền lãnh thổ lạnh lẽo thuộc những hòn hòn đảo miền bắc. [ 57 ] Nhật Bản có hơn 90.000 loài động vật hoang dã hoang dã, trong đó có gấu nâu, khỉ Nhật Bản, lửng chó Nhật Bản và kỳ giông khổng lồ Nhật Bản. [ 58 ] Nước này đã xây dựng một mạng lưới lớn những vườn vương quốc nhằm mục đích bảo vệ những quần động vật hoang dã và thực vật quan trọng cũng như 37 vùng đất ngập nước ngập Ramsar. Bốn khu vực đã được UNESCO công nhận là di sản quốc tế vì có giá trị điển hình nổi bật về mặt vạn vật thiên nhiên. [ 59 ]

Phân cấp hành chính[sửa|sửa mã nguồn]

Đơn vị phân vùng hành chính cấp 1 của Nhật Bản là đô đạo phủ huyện, cả nước được chia thành 1 đô, 1 đạo, 2 phủ, 43 huyện. Các đô thị lớn tùy theo số dân và ảnh hưởng tác động mà được chỉ định làm thành phố chính lệnh chỉ định, thành phố TT, thành phố đặc biệt quan trọng. Phân vùng hành chính dưới đô đạo phủ huyện là thị định thôn, ngoài những còn có những đơn vị chức năng như Q., chi sảnh, khu, đặc khu, … Căn cứ vào địa lý và nhân văn, đặc trưng kinh tế tài chính, Nhật Bản thường được chia thành 8 khu vực lớn, gồm có : vùng Hokkaidō, vùng Đông Bắc, vùng Kantō, vùng Trung Bộ, vùng Kinki ( còn gọi là vùng Kansai ), vùng Chūgoku, vùng Shikoku và vùng Kyushu-Okinawa .Mấy năm gần đây Nhật Bản thi hành chủ trương sáp nhập thị đinh thôn, số lượng đinh thôn đã giảm nhiều. Hiện nay để giảm bớt sự tập trung chuyên sâu một cực của Tōkyō và tăng cường phân quyền địa phương, Nhật Bản đang nghiên cứu và điều tra bỏ đô đạo phủ huyện, chuyển sang chính sách đạo châu ( bàn luận chính sách đạo châu Nhật Bản ). Năm 1968, Nhật Bản phát hành chính sách mã số bưu chính đoàn thể công khai minh bạch địa phương. Hiện thời đô đạo phủ huyện và những thị đinh thôn đều có mã số bưu chính của mình. Mã số bưu chính của đô đạo phủ huyện ăn khớp với tiêu chuẩn quốc tế ISO 31166 – 2 : JP .

Nhật Bản là một nước theo hệ thống quân chủ lập hiến, quyền lực của Thiên hoàng (天皇, Tennō?) vì vậy rất hạn chế. Theo hiến pháp, Thiên hoàng được quy định là một “biểu tượng của Quốc gia và của sự hòa hợp dân tộc” mang tính hình thức lễ nghi. Quyền điều hành đất nước chủ yếu được trao cho Thủ tướng và những nghị sĩ do dân bầu ra.[60] Đương kim Thiên hoàng Đức Nhân đứng đầu Hoàng gia Nhật Bản; cháu trai ông, Du Nhân Thân vương, là người trong danh sách tiếp theo kế vị triều đại Ngai vàng Hoa cúc.

Cơ quan lập pháp dân cử của Nhật Bản là Quốc hội (国会, Kokkai?), đặt trụ sở tại Chiyoda, Tokyo. Quốc hội hoạt động theo cơ chế lưỡng viện, trong đó Hạ viện (衆議院 (Chúng Nghị viện), Shūgiin?) có 480 ghế, được cử tri bầu chọn sau mỗi bốn năm hoặc sau khi giải tán, và Thượng viện (参議院 (Tham Nghị viện), Sangiin?) có 242 ghế, được cử tri bầu chọn cho nhiệm kỳ sáu năm và cứ mỗi ba năm được bầu lại một nửa số thành viên. Quyền bầu cử theo nguyên tắc phổ thông đầu phiếu thuộc về mọi công dân Nhật Bản trên 18 tuổi không phân biệt nam-nữ, trong đó áp dụng phương thức bỏ phiếu kín tại tất cả đơn vị bầu cử. Các nghị sĩ quốc hội chủ yếu là người của Đảng Dân chủ Tự do có khuynh hướng bảo thủ. Đảng Dân chủ Tự do đã liên tiếp giành thắng lợi trong các cuộc tổng tuyển cử kể từ năm 1955, ngoại trừ hai giai đoạn từ năm 1993–1994 và từ năm 2009–2012. Đảng này chiếm 294 ghế trong Chúng Nghị viện và 83 ghế trong Tham Nghị viện.

Advertisement

Thủ tướng Nhật Bản (内閣総理大臣 (Nội các Tổng lý Đại thần), Naikaku sōri daijin?) là người đứng đầu chính phủ do Quốc hội chọn ra từ các nghị sĩ thành viên và được Thiên hoàng sắc phong. Thông thường người đứng đầu một đảng chính trị chiếm đa số ghế trong Quốc hội sẽ được giới thiệu giữ chức Thủ tướng. Thủ tướng lãnh đạo nội các và có thể chỉ định hay bãi nhiệm Bộ trưởng Quốc vụ. Sau chiến thắng áp đảo của Đảng Dân chủ Tự do trong cuộc tổng tuyển cử năm 2012, Abe Shinzō thay thế Noda Yoshihiko giữ chức Thủ tướng từ ngày 26 tháng 12 năm 2012[61] và trở thành Thủ tướng Nhật Bản thứ sáu tuyên thệ nhậm chức trong vòng sáu năm của đất nước này. Mặc dù việc bổ nhiệm Thủ tướng được tiến hành một cách chính thức bởi Thiên hoàng, Hiến pháp Nhật Bản quy định những người được Thiên hoàng bổ nhiệm vào vị trí này đều phải theo sự chỉ định của Quốc hội.[60]

Mặc dù trong lịch sử đã từng chịu ảnh hưởng bởi luật pháp Trung Quốc, luật pháp Nhật Bản đã phát triển một cách độc lập trong thời Edo qua các thư liệu như Kujikata Osadamegaki.[62] Tuy nhiên, từ cuối thế kỷ XIX, hệ thống tư pháp đã dựa sâu rộng vào luật châu Âu lục địa, nổi bật là Đức. Ví dụ: vào năm 1896, chính phủ Nhật Bản đã ban hành một bộ luật dân sự dựa theo bản thảo Bürgerliches Gesetzbuch Đức; bộ luật này vẫn còn hiệu lực đến ngày nay qua những sửa đổi thời hậu Chiến tranh thế giới thứ hai.[63] Luật thành văn do Quốc hội soạn và được sự phê chuẩn của Thiên hoàng. Hiến pháp quy định Thiên hoàng ban hành những điều luật đã được Quốc hội thông qua, mà không trao cho vị vua quyền hạn cụ thể nào để bác bỏ dự luật.[60] Hệ thống cơ quan tư pháp Nhật Bản chia thành bốn cấp bậc: Tòa án Tối cao (最高裁判所 (Tối cao Tài phán Sở), Saikō-Saibansho?) và ba cấp tòa án thấp hơn.[64] Chánh Thẩm phán Tòa án Tối cao do Thiên hoàng sắc phong theo chỉ định của Quốc hội, trong khi các Thẩm phán Tòa án Tối cao do nội các bổ nhiệm. Trụ cột của pháp luật Nhật Bản gọi là Lục pháp (六法, Roppō?, Sáu bộ luật).[65]

Lịch sử kinh tế tài chính Nhật Bản[sửa|sửa mã nguồn]

Nhật Bản là nước rất nghèo nàn về tài nguyên ngoại trừ gỗ và món ăn hải sản, trong khi dân số thì quá đông, nên phần nhiều nguyên nguyên vật liệu phải nhập khẩu. Tuy nhiên, nhờ công cuộc Minh Trị duy tân, sự công nghiệp hóa cũng như việc chiếm được 1 số ít thuộc địa, vào trước Thế Chiến thứ Hai, quy mô kinh tế tài chính Nhật Bản đã đạt mức tương tự với những cường quốc châu Âu. Năm 1940, tổng sản lượng kinh tế tài chính ( GDP ) của Nhật bản ( quy đổi theo thời giá USD năm 1990 ) đã đạt 192 tỷ USD, so với Anh là 316 tỷ USD, Pháp là 164 tỷ USD, Italy là 147 tỷ USD, Đức là 387 tỷ USD, Liên Xô là 417 tỷ USD [ 66 ]Về tổng quan, sau Thế Chiến 2, kinh tế tài chính Nhật bản bị tàn phá kiệt quệ trong cuộc chiến tranh, nhưng với những chủ trương tương thích, kinh tế tài chính Nhật Bản đã nhanh gọn hồi sinh ( 1945 – 1954 ) và tăng trưởng cao độ ( 1955 – 1973 ) làm cho quốc tế phải kinh ngạc. Người ta gọi đó là ” Thần kì Nhật Bản “. Tuy nhiên, từ năm 1974 tới 1989, kinh tế tài chính tăng trưởng chậm lại, và đến năm 1990 thì lâm vào khủng hoảng cục bộ trong suốt 10 năm. Người Nhật gọi đây là Thập niên mất mát. Đến năm 2000, kinh tế tài chính thoát khỏi khủng hoảng cục bộ, nhưng vẫn ở trong thực trạng ngưng trệ suốt từ đó tới nay .Từ quy trình tiến độ 1960 đến 1980, vận tốc tăng trưởng kinh tế tài chính Nhật Bản được gọi là ” sự thần kì ” : vận tốc tăng trưởng kinh tế tài chính trung bình 10 % tiến trình 1960, trung bình 5 % quy trình tiến độ 1970 và 4 % quy trình tiến độ 1980. Giá trị tổng sản lượng công nghiệp tăng từ 4,1 tỷ USD năm 1950 lên 56,4 tỷ USD năm 1969. So với năm 1950, năm 1973 giá trị tổng sản phẩm GDP của Nhật tăng hơn 20 lần, từ 20 tỷ USD lên 402 tỷ USD, vượt Anh, Pháp, CHLB Đức, chỉ kém hơn Hoa Kỳ và Liên Xô .Sự tăng trưởng rất nhanh của nền kinh tế tài chính Nhật Bản trong quy trình tiến độ 1952 – 1973 bắt nguồn từ 1 số ít nguyên do cơ bản sau :

  • Nhân tố lịch sử: Kể từ Minh Trị duy tân đến trước Thế Chiến thứ 2, Nhật Bản đã có 70 năm phát triển đất nước theo mô hình hiện đại và đã trở thành cường quốc số 1 châu Á trong thập niên 1930. Dù bị tàn phá nặng nề trong Thế Chiến, nhưng những nhân tố và kinh nghiệm quý báu của Nhật Bản vẫn còn nguyên vẹn, họ có thể tận dụng kinh nghiệm này để nhanh chóng xây dựng lại nền kinh tế.
  • Nhân tố con người: trước Thế Chiến thứ 2, Nhật Bản đã có đội ngũ chuyên gia khoa học và quản lý khá đông đảo, có chất lượng cao. Dù bại trận trong Thế Chiến 2 nhưng lực lượng nhân sự chất lượng cao của Nhật vẫn còn khá nguyên vẹn, họ đã góp phần đắc lực vào bước phát triển nhảy vọt về kỹ thuật và công nghệ của đất nước. Người Nhật được giáo dục với những đức tính cần kiệm, kiên trì, lòng trung thành, tính phục tùng… vẫn được đề cao. Nhờ đó, giới quản lý Nhật Bản đã đặc biệt thành công trong việc củng cố kỷ luật lao động, khai thác sự tận tụy và trung thành của người lao động.
  • Mức tích lũy cao thường xuyên, sử dụng vốn đầu tư có hiệu quả cao: những năm 1950, 1960, tiền lương nhân công ở Nhật rất thấp so với các nước phát triển khác (chỉ bằng 1/3 tiền lương của công nhân Anh và 1/7 tiền lương công nhân Mỹ), đó là nhân tố quan trọng nhất để đạt mức tích lũy vốn cao và hạ giá thành sản phẩm. Ngoài ra, Nhật Bản đã chú ý khai thác và sử dụng tốt nguồn tiết kiệm cá nhân. Từ 1961–1967, tỷ lệ gửi tiết kiệm trong thu nhập quốc dân là 18,6% cao gấp hơn hai lần của Mỹ (6,2%) và Anh (7,7%)
  • Nhật Bản không có quân đội nên có thể giảm chi phí quân sự xuống mức dưới 1% tổng sản phẩm quốc dân, nguồn lực đó có thể chuyển sang phát triển kinh tế.
  • Tiếp cận và ứng dụng nhanh chóng những tiến bộ khoa học-kỹ thuật: trước Thế Chiến thứ 2, Nhật Bản đã là một cường quốc về khoa học, công nghệ, có thể chế tạo các thiết bị công nghiệp chất lượng cao. Sau chiến tranh, nhân tố này tiếp tục được phát huy.
  • Tình hình quốc tế có nhiều thuận lợi: Trong các cuộc chiến tranh ở Triều Tiên và Việt Nam, Chính phủ Mỹ đã có hàng loạt đơn đặt hàng với các công ty của Nhật Bản về trang bị, khí tài và các đồ quân dụng khác. Từ năm 1950 đến 1969, Nhật Bản đã thu được 10,2 tỷ USD các đơn đặt hàng của Mỹ (tương đương 70 tỷ USD theo thời giá 2015). Trong giai đoạn này, 34% tổng giá trị hàng xuất khẩu sang Mỹ và 30% giá trị hàng nhập của Nhật là từ thị trường Mỹ. Có thể nói nhu cầu về hàng hóa của Mỹ cho các cuộc chiến tranh ở Triều Tiên và Việt Nam là hai “ngọn gió thần” đối với nền kinh tế Nhật Bản.

Tuy nhiên, nền kinh tế tài chính Nhật Bản cũng đã phải đương đầu với những xích míc nóng bức :

  • Sự mất cân đối nghiêm trọng giữa các vùng kinh tế: Phần lớn công nghiệp tập trung ở các đô thị phía Đông nước Nhật, trong khi đó các vùng phía Tây và các vùng nông nghiệp vẫn còn trong tình trạng lạc hậu. Nhiều nhà kinh tế phương Tây nhận xét rằng có hai nước Nhật: một nước Nhật rất hiện đại ở các đô thị và một nước Nhật cũ kỹ ở các vùng nông thôn.
  • Sự phát triển của nền kinh tế Nhật Bản phụ thuộc nhiều vào bên ngoài cả về thị trường tiêu thụ hàng hóa và nguồn cung cấp nguyên liệu. Khi giá nguyên liệu tăng, kinh tế bị tác động mạnh.
  • Mâu thuẫn xã hội ngày càng gay gắt do các công ty vì chạy theo lợi nhuận nên đã hạn chế những chi phí cho phúc lợi xã hội, duy trì lề lối làm việc khắc nghiệt khiến người làm công bị áp lực nặng nề, dẫn tới nạn tự sát và thanh niên ngại kết hôn và sinh con. Sau 1 thế hệ (tức là khoảng 30 năm), vấn đề thanh niên ngại kết hôn và sinh con sẽ phát tác hậu quả, dẫn tới thiếu hụt dân số trẻ và làm kinh tế dần trì trệ đi (tới cuối thế kỷ XX, tình trạng lão hóa dân số đã thực sự trở thành vấn đề nghiêm trọng tại Nhật Bản).

Dấu hiệu tăng trưởng có phần chững lại vào thập niên 1980, và đến những năm 1990 thì lâm vào ngưng trệ. Đó được gọi là Thập niên mất mát. Bình quân hàng năm trong suốt thập niên 1990, tăng trưởng trung bình chỉ đạt 0,5 % mỗi năm, đa phần do những ảnh hưởng tác động của việc góp vốn đầu tư không hiệu suất cao và do dư chấn của khủng hoảng bong bóng bất động sản vào những năm 1980 đã làm cho những cơ sở sản xuất và kinh doanh thương mại mất một thời hạn dài tái cơ cấu tổ chức về nợ quá hạn, vốn tư bản và lực lượng lao động. Tháng 11/2007, nền kinh tế tài chính Nhật liên tục lâm vào suy thoái và khủng hoảng, năm 2008 khi GDP giảm 3 %, mức lãi suất vay ngân hàng nhà nước TW hạ đến mức 0 % vào đầu năm 2009 .Nhật Bản phải thực thi 6 chương trình cải cách lớn trong đó có cải cách cơ cấu tổ chức kinh tế tài chính, giảm thâm hụt ngân sách, cải cách khu vực kinh tế tài chính và sắp xếp lại cơ cấu tổ chức chính phủ nước nhà … Cải cách hành chính của Nhật được triển khai từ tháng 1 năm 2001. Chương trình tư nhân hóa 10 năm ngành bưu điện Nhật vốn không chỉ nhắm đến những hoạt động giải trí của mạng lưới hệ thống bưu chính vương quốc mà còn với những cơ sở ngân hàng nhà nước và bảo hiểm thường trực đã hoàn tất vào tháng 10/2007, ghi lại một bước tiến quan trọng trong việc tái cấu trúc ngành này của cơ quan chính phủ. Dù diễn ra chậm trễ nhưng cải cách đang đi dần vào quỹ đạo, trở thành xu thế không hề đảo ngược ở Nhật Bản và gần đây đã đem lại tác dụng đáng khuyến khích. Tuy nhiên trong tiến trình 2001 – năm ngoái, kinh tế tài chính Nhật vẫn chỉ đạt được vận tốc tăng trưởng rất chậm, trung bình chỉ dưới 1 % mỗi năm. Tính chung quá trình 1988 – 2018, trong suốt 30 năm, kinh tế tài chính Nhật Bản chỉ tăng trung bình 1,2 % mỗi năm, là nền kinh tế tài chính ngưng trệ gần nhất trong những nước G7 ( chỉ hơn Italia )Năm 2017, nợ công của Nhật Bản đã đạt mức gần 10.000 tỉ USD, gấp 2,4 lần GDP hàng năm, mỗi người dân Nhật Bản phải gánh khoản nợ giao động 8,45 triệu yên ( ~ 78.000 USD ). Hơn 1/3 ngân sách của Nhật Bản có từ nợ công, trong khi giới chức kinh tế tài chính đang gặp khó khăn vất vả trong việc cắt giảm tiêu tốn. Kể từ năm năm ngoái đến 2018, nợ công của chính phủ nước nhà Nhật Bản vẫn tăng, phản ánh việc tiêu tốn cho phúc lợi xã hội ngày càng tăng lên trong toàn cảnh nạn lão hóa dân số tại nước Nhật đang ngày càng nghiêm trọng [ 67 ] .Lưu Ngọc Trịnh ( 2004 ) cho rằng chính quy mô từng đem lại sự tăng trưởng nhanh thần kỳ cho Nhật Bản trong thập niên 1960 – 1970 thì nay đã hết thời, và sự chậm trễ thay đổi cũng như cải cách nửa vời đã khiến Nhật Bản rơi vào ngưng trệ kinh tế tài chính lâu đến như vậy. [ 68 ]Không giống như tình hình ở những nước phương Tây, khu vực kinh tế tài chính Nhật không chịu ảnh hưởng tác động mạnh từ cuộc Khủng hoảng cho vay thế chấp ngân hàng nhưng do đương đầu với sự sụt giảm mạnh về khối lượng góp vốn đầu tư cũng như nhu yếu trước những loại sản phẩm xuất khẩu chủ chốt của Nhật ở quốc tế vào cuối năm 2008, đã đẩy nước này vào vòng suy thoái và khủng hoảng nhanh hơn. Tình trạng nợ công quá lớn ( chiếm 229 % GDP theo số liệu của năm năm ngoái ) và tỉ lệ dân số có tuổi quá cao là hai yếu tố đầy thử thách với Nhật Bản về dài hạn. Hiện tại những tranh cãi xung quanh vai trò và hiệu suất cao của những chủ trương vực dậy nền kinh tế tài chính là mối chăm sóc lớn của người dân lẫn cơ quan chính phủ nước này. [ 69 ] Nhìn chung, trong tiến trình 2005 – 2020, kinh tế tài chính Nhật chỉ đạt được vận tốc tăng trưởng rất chậm, trung bình 1 % mỗi năm. Kinh tế Nhật đã bị Trung Quốc vượt qua trong tiến trình này, và nếu liên tục tăng trưởng chậm như vậy thì tới năm 2025, Indonesia và Nga sẽ vượt qua Nhật về tổng GDP theo nhu cầu mua sắm tương tự, còn những nền kinh tế tài chính mới nổi trên quốc tế khác như Nước Hàn, Malaysia cũng sẽ sớm vượt qua Nhật về thu nhập trung bình đầu người .

Các nghành then chốt[sửa|sửa mã nguồn]

[70]Nhật Bản hiện là một trong những nước có chỉ số lạm phát kinh tế thấp nhất quốc tế [71]Chỉ số thất nghiệp của Nhật Bản từ 1998 đến 2008Từ 1974 đến nay vận tốc tăng trưởng tuy chậm lại, tuy nhiên Nhật Bản liên tục là một nước có nền kinh tế tài chính lớn đứng thứ ba trên quốc tế ( chỉ đứng sau Hoa Kỳ và Trung Quốc ). Trong 20 năm ( từ 1990 tới 2010 ), Nhật Bản luôn giành vị trí thứ hai về kinh tế tài chính nhưng đã bị Trung Quốc vượt qua từ đầu năm 2010. [ 72 ] Tổng sản phẩm trong nước ( GDP ) tính đến năm năm nay là 4.730 tỷ USD, GDP trên đầu người là 40,090 USD ( 2017 ), đứng thứ 3 quốc tế và đứng thứ hai châu Á ( sau Trung Quốc ). Cán cân thương mại thặng dư và dự trữ ngoại tệ đứng số 1 quốc tế, nên nguồn vốn góp vốn đầu tư của Nhật bản ra quốc tế rất nhiều, là nước cho vay, viện trợ tái thiết và tăng trưởng lớn nhất quốc tế. Nhật Bản có nhiều tập đoàn lớn kinh tế tài chính, ngân hàng nhà nước đứng số 1 quốc tế [ 73 ]. Đơn vị tiền tệ là : đồng yên Nhật .Dịch Vụ Thương Mại ngân hàng nhà nước, bảo hiểm, bất động sản, kinh doanh nhỏ, giao thông vận tải, viễn thông toàn bộ đều là ngành công nghiệp lớn của Nhật Bản, Nhật Bản có năng lượng rất lớn về công nghiệp, và đây là trụ sở của nhiều đơn vị sản xuất công nghệ tiên tiến tiên tiến và phát triển bậc nhất quốc tế về những loại sản phẩm xe có động cơ, trang thiết bị điện tử, công cụ máy móc, thép, phi kim loại, công nghiệp tàu thủy, hóa học, dệt may, thức ăn chế biến. Đây cũng là nơi đặt trụ sở của những tập đoàn lớn đa vương quốc và nhiều mẫu sản phẩm thương mại trong nghành công nghệ tiên tiến và máy móc. Xây dựng từ lâu đã trở thành một trong những nền công nghiệp lớn nhất của Nhật Bản .

Advertisement

Nhật Bản là trụ sở của một trong những ngân hàng lớn nhất thế giới, tập đoàn tài chính Mitsubishi UFJ (Mitsubishi UFJ Financial Group) với số vốn ước tính lên đến 3.500 tỉ Yên (2013)[74]. Nhật Bản cũng là nơi có thị trường chứng khoán lớn thứ hai thế giới – thị trường chứng khoán Tokyo với khoảng 549.7 nghìn tỉ yên vào tháng 12/2006. Đây cũng là trụ sở của một số công ty dịch vụ tài chính, những tập đoàn kinh doanh và những ngân hàng lớn nhất thế giới. Ví dụ như những tập đoàn kinh doanh và công ty đa quốc gia như Sony, Sumitomo, Mitsubishi và Toyota sở hữu hàng tỉ và hàng nghìn tỷ đô la đang hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng, nhóm các nhà đầu tư hoặc dịch vụ tài chính như ngân hàng Sumitomo, ngân hàng Fuji, ngân hàng Mitsubishi, các định chế tài chính của Toyota và Sony. Các thương hiệu hàng đầu thế giới của Nhật Bản bao gồm Toyota, Honda, Canon, Nissan, Sony, Mitsubishi UFJ (MUFG), Panasonic, Uniqlo, Lexus, Subaru, Nintendo, Bridgestone, MazdaSuzuki.

Những đối tác chiến lược xuất khẩu chính của Nhật là Hoa Kỳ – 22.9 %, Trung Quốc – 13.4 %, Nước Hàn – 7.8 %, Đài Loan – 7.3 % và Hồng Kông 6.1 % ( 2005 ). Những mẫu sản phẩm xuất khẩu chính của Nhật là thiết bị giao thông vận tải vận tải đường bộ, xe cơ giới, hàng điện tử, máy móc điện tử và hóa chất. Do hạn chế về tài nguyên vạn vật thiên nhiên để duy trì sự tăng trưởng của nền kinh tế tài chính, Nhật Bản phải nhờ vào vào những vương quốc khác về phần nguyên vật liệu thế cho nên quốc gia này nhập khẩu rất nhiều loại sản phẩm & hàng hóa phong phú. Đối tác nhập khẩu chính của Nhật là Trung Quốc – 21 % [ 75 ], Hoa Kỳ – 12.7 %, A Rập Xê Út – 5.5 %, UAE – 4.9 %, nước Australia – 4.7 %, Nước Hàn – 4.7 % và Indonesia – 4 % ( số liệu 2005 ). Những loại sản phẩm nhập khẩu chính của Nhật Bản là máy móc, thiết bị, chất đốt, thực phẩm ( đặc biệt quan trọng là thịt bò ), hóa chất, nguyên vật liệu dệt may và những nguyên vật liệu cho những ngành công nghiệp của quốc gia. Nhìn chung, Đối tác kinh doanh tổng thể và toàn diện lớn nhất của Nhật Bản là Trung Quốc .

Giao thông ở Nhật Bản rất tân tiến và tăng trưởng cao. Ngành giao thông vận tải vận tải đường bộ của Nhật Bản điển hình nổi bật vì hiệu suất cao nguồn năng lượng của nó : nó sử dụng ít nguồn năng lượng hơn trên mỗi đầu người so với những nước khác, nhờ vào một tỷ suất cao của giao thông vận tải vận tải đường bộ đường tàu và khoảng cách đi lại trung bình ngắn hơn. [ 76 ]. Nhật Bản sử dụng giao thông vận tải bên trái. Vào năm 2004 ở Nhật Bản có khoảng chừng 1.177.278 km ( 731.683 miles ) đường đi bộ, 173 trường bay, 23.577 km ( 14.653 miles ) đường tàu. Phương tiện đường không được hoạt động giải trí đa phần bởi All Nippon Airways ( ANA ) và Nhật Bản Airlines ( JAL ). Đường sắt được tinh chỉnh và điều khiển bởi Nhật Bản Railways. Hệ thống đường tàu cao tốc Shinkansen của Nhật Bản nổi tiếng quốc tế bởi sự bảo đảm an toàn và đúng giờ. Có 176 trường bay tại Nhật, [ 77 ] và trường bay lớn nhất trong nước, trường bay quốc tế Tokyo ( Haneda ), là trường bay bận rộn nhất châu Á. Cổng quốc tế lớn nhất là trường bay Quốc tế Narita ( khu vực Tokyo ), trường bay Quốc tế Kansai ( khu vực Osaka / Kobe / Kyoto ), và trường bay Quốc tế Chūbu ( khu vực Nagoya ). Các cảng lớn nhất gồm có cảng Nagoya .

Khoa học và công nghệ tiên tiến[sửa|sửa mã nguồn]

[78][79][80]Blu-ray sẽ là công nghệ DVD kế tục của thế giớiNhật Bản thuộc nhóm những vương quốc đứng vị trí số 1 quốc tế trong những nghành nghề dịch vụ về điều tra và nghiên cứu khoa học, công nghệ tiên tiến máy móc, nghiên cứu và điều tra y học. Năm 2006, gần 700.000 nhà nghiên cứu và điều tra san sẻ 130 tỉ USD của ngân sách điều tra và nghiên cứu và tăng trưởng, đứng hàng thứ 3 trên quốc tế. [ 81 ]Một vài góp phần công nghệ tiên tiến quan trọng của Nhật Bản là những ý tưởng trong những nghành điện tử, xe hơi, máy móc, robot công nghiệp, quang học, hóa chất, chất bán dẫn và sắt kẽm kim loại. Nhật Bản đứng vị trí số 1 quốc tế trong ngành khoa học robot, đây là vương quốc chiếm hữu hơn nửa ( 402.200 trong tổng 742.500 ) số robot cho công nghiệp sản xuất ( năm 2000 ) [ 82 ]. Nhật Bản đã ý tưởng ra QRIO, ASIMO và Aibo. Nhật Bản cũng là nước sản xuất xe hơi lớn thứ hai trên quốc tế ( sau Trung Quốc, năm 2012 ) [ 83 ] và là quê nhà của 6 trong tổng số 15 đơn vị sản xuất xe hơi lớn nhất toàn thế giới [ 84 ] cũng như 7 trong số 20 nhà phân phối chất bán dẫn lớn nhất quốc tế .Nhật Bản đang có những kế hoạch rất sáng sủa trong ngành thám hiểm khoảng trống, trong đó có kế hoạch thiết kế xây dựng một trạm Mặt Trăng vào năm 2030 [ 85 ]. Cơ quan thám hiểm khoảng trống Nhật Bản ( JAXA ) là một trong những thành viên chủ chốt của trạm thiên hà quốc tế, đây là cơ quan chuyên điều tra và nghiên cứu về khoảng trống thiên hà, những hành tinh, những nghiên cứu và điều tra hàng không, tăng trưởng tên lửa và vệ tinh .

Vào ngày 1 tháng 6 năm 2008 lúc 6:02am giờ Nhật Bản, tàu con thoi Discovery đã rời bệ phóng Trung tâm vũ trụ Kennedy, Florida mang theo Module Kibo cùng nhà du hành Akihiko Hoshide và sáu đồng nghiệp khác, mục đích chính của chuyến đi là lắp đặt phần quan trọng của phòng thí nghiệm Nhật Bản có tên Japanese Pressurised Module (JPM) cùng cánh tay máy dài khoảng 10m phục vụ cho công tác lắp đặt về sau cho Kibo.[86]

Advertisement

Các nhà nghiên cứu Nhật cũng đã phần nào khẳng định được mình qua các lần đoạt giải Nobel. Hideki Yukawa một trong những nhà khoa học ưu tú xuất thân từ Đại học Kyoto giành giải Nobel về vật lý năm 1949. Sin-Itiro Tomonaga cũng nhận vinh dự tương tự năm 1965. Nhà vật lý chất rắn Leo Esaki sau này xuất thân từ Đại học Tokyo cũng đạt được vinh quang đó năm 1973. Kenichi Fukui của Đại học Kyoto là một trong các nhà khoa học cùng chia giải Nobel hóa học năm 1981. Susumu Tonegawa, cũng trưởng thành từ Đại học Kyoto trở thành người Nhật đầu tiên từ 2007 nhận giải này với các thành tựu về sinh hóa kể từ khi lãnh vực này được phát triển năm 1987. Các nhà khoa học nghiên cứu về hóa học cũng không chịu kém khi lần lượt nhận giải vào năm 2000, 2001: Hideki Shirakawa (Viện khoa học công nghệ Tokyo) và Ryoji Noyori (Đại học Kyoto). Năm 2002 là nhà vật lý Masatoshi Koshiba (Đại học Tokyo) và hóa học gia Koichi Tanaka (Đại học Tohoku). Năm 2008, Nhật Bản có bốn nhà khoa học nhận giải Nobel gồm có Yoichiro Nambu, Makoto Kobayashi, Toshihide Maskawa và Osamu Shimomura. Nhật Bản là đất nước sở hữu nhiều khoa học gia đoạt giải Nobel nhất ở châu Á hiện nay. Không những thế, Nhật Bản cũng là quốc gia giành được nhiều giải thưởng Fields nhất châu Á, giải thưởng được xem là Nobel Toán học với 3 lần đăng quang: Kunihiko Kodaira (1954), Hironaka Heisuke (1970), Mori Shigefumi (1990).

Học sinh Nhật Bản .Hệ thống tiểu học, trung và ĐH được vận dụng ở Nhật như một trong những cải cách thời Minh Trị [ 88 ]. Từ năm 1947, Nhật Bản vận dụng mạng lưới hệ thống giáo dục bắt buộc gồm tiểu học và trung học trong chín năm cho học viên từ sáu đến mười lăm tuổi. Hầu hết sau đó đều liên tục chương trình trung học và theo MEXT, khoảng chừng 75,9 % học viên tốt nghiệp đại trà phổ thông liên tục học lên bậc ĐH, cao đẳng hay những chương trình trao đổi giáo dục khác [ 89 ] .Giáo dục đào tạo ở Nhật có tính cạnh tranh đối đầu rất cao [ 90 ]. Học sinh phải nỗ lực thi đỗ vào những trường khét tiếng để bảo vệ có được việc làm tốt sau khi ra trường. Đặc biệt ở những kì thi tuyển sinh ĐH có sự cạnh tranh đối đầu rất kinh khủng giữa những thí sinh, nổi bật là những kì thi tuyển của hai trường ĐH hạng sang Tokyo và Kyoto [ 91 ]. Chương trình nhìn nhận sinh viên quốc tế hợp tác OECD hiện xếp Nhật Bản ở vị trí thứ sáu quốc tế về kĩ năng và kỹ năng và kiến thức của học viên mười sáu tuổi. [ 92 ]
[93]Nhật Bản chi trên 7 % GDP cho ngân sách giáo dục vương quốcBên cạnh đó việc chăm nom cho học viên tàn tật cũng được nhà nước chăm sóc, Nhật Bản có riêng Cục đảm nhiệm những yếu tố Tiểu học và Trung học chịu nghĩa vụ và trách nhiệm chính về công tác làm việc chăm nom trợ giúp những học viên tàn tật, ngoài những Cục này còn đảm nhiệm cả yếu tố giáo dục cho trẻ nhỏ Nhật Bản sống ở quốc tế cũng như góp thêm phần giám sát một mạng lưới hệ thống kiểm định và phân phối không lấy phí sách giáo khoa cho những đối tượng người dùng trên. Gần đây cơ quan này còn kiêm nhiệm thêm một số ít chương trình thuộc mạng lưới giáo dục địa phương như những chủ trương về việc quyết định hành động đội ngũ công tác làm việc giáo dục, những tiêu chuẩn về diện tích quy hoạnh trường học, số lượng giáo viên cho mỗi trường, và những vấn đề tài chánh tương quan. [ 94 ]Ngân sách chi tiêu dành riêng cho công tác làm việc giáo dục năm 2005 là 5.733,3 tỉ yên ( 59 tỷ đô-la ), chiếm 7 % ngân sách vương quốc ( 82.182,9 tỉ yên ) và chiếm 11.8 % ngân sách cho những mục tiêu công. Hệ thống chiếu sáng cũng chiếm một phần đáng kể trong công tác làm việc tăng trưởng cơ sở vật chất ( 161.3 tỉ yên ). Chi tiêu dành cho MEXT đa phần được chi dùng cho thay đổi công tác làm việc giáo dục, trợ giúp kinh phí đầu tư cho những trường tư, cho vay học bổng và lan rộng ra những khóa giảng dạy về khoa học-công nghệ, những môn học về thể thao và văn hóa-mỹ thuật cũng được chú ý quan tâm tăng trưởng. Ngoài ra còn có những kế hoạch tăng lương cho giáo viên tiểu học công. [ 95 ]Sinh viên Nhật Bản luôn xếp hạng cao trong số những sinh viên giữa những sinh viên OECD về chất lượng và hiệu suất cao trong những việc đọc sách văn, toán và Khoa học. Học sinh trung bình đạt 540 điểm trong phần thi đọc hiểu văn, toán và khoa học trong Chương trình nhìn nhận Sinh viên Quốc tế ( PISA ) của OECD và Nhật Bản có một trong những lực lượng lao động được huấn luyện và đào tạo tốt nhất trong khối nước OECD. Những người trưởng thành tốt nghiệp ĐH, đặc biệt quan trọng về ngành khoa học và kĩ thuật được hưởng lợi kinh tế tài chính và xã hội từ việc giáo dục và kĩ năng của họ trong nền kinh tế tài chính công nghệ cao của Nhật Bản. [ 96 ] Mặc dù tiêu tốn của mỗi sinh viên khá cao tại Nhật Bản, tổng tiêu tốn so với GDP vẫn còn nhỏ. Năm năm ngoái, tiêu tốn công của Nhật Bản cho giáo dục chỉ chiếm 3,5 % GDP, thấp hơn mức trung bình của OECD là 4,7 %. [ 97 ]Tuy vậy, nền giáo dục Nhật cũng gặp phải 1 số ít chỉ trích từ phương Tây. Học sinh Nhật Bản phải đương đầu với áp lực đè nén to lớn phải thành công xuất sắc trong học tập từ cha mẹ, giáo viên, đồng nghiệp và xã hội. Điều này phần đông là hiệu quả của một xã hội từ lâu đã tôn vinh tầm quan trọng to lớn của giáo dục và một mạng lưới hệ thống giáo dục đặt hàng loạt trọng tâm của nó vào một bài kiểm tra có tác động ảnh hưởng tới hàng loạt cuộc sống của mỗi con người. Áp lực này đã dẫn đến những hành vi như đấm đá bạo lực học đường, gian lận, tự tử và tổn hại tâm ý đáng kể [ 98 ] .
Các dịch vụ chăm nom sức khỏe thể chất ở Nhật đa phần được cung ứng bởi chính quyền sở tại TW và địa phương. Ngân sách chi tiêu cho những dịch vụ cá thể này, vốn do một hội đồng chuyên trách của cơ quan chính phủ trải qua, được cung ứng bởi mạng lưới hệ thống bảo hiểm sức khỏe thể chất vận dụng thoáng rộng và công minh trên cả nước. Những công dân không muốn sử dụng dịch vụ bảo hiểm của những công ty nơi họ thao tác hoàn toàn có thể tham gia vào những mô hình bảo hiểm sức khỏe thể chất vương quốc do chính quyền sở tại địa phương theo dõi và quản lý và điều hành. Từ năm 1973, tổng thể người già đều được cung ứng không tính tiền những mô hình bảo hiểm sức khỏe thể chất do cơ quan chính phủ đài thọ [ 99 ], trong đó bệnh nhân được tùy chọn cơ sở họ muốn dùng những hình thức chăm nom sức khỏe thể chất tương thích nhất. [ 100 ]

Hiện nay Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản của Nhật có 225.000 người,[101] trong đó mạnh nhất là lực lượng hải quân.[cần dẫn nguồn] Với ngân sách 50 tỉ USD/năm (kể cả chi phí cho quân đội Mỹ ở Nhật Bản), chi tiêu quân sự của Nhật Bản đứng hàng thứ ba sau Mỹ-400 tỷ, trên cả Nga-15 tỷ. Từ năm tài khoá 2002, ngân sách quốc phòng Nhật đã vượt con số 1% GDP, vươn lên hàng thứ hai trên thế giới[102].

Hướng tăng trưởng quân đội Nhật Bản hầu hết tập trung chuyên sâu vào giảm số lượng nhưng tăng chất lượng, trang thiết bị, tăng năng lực cơ động, lan rộng ra khoanh vùng phạm vi hoạt động giải trí của lực lượng phòng vệ Nhật Bản, tăng cường hợp tác với Mỹ, đồng thời đẩy nhanh những giải pháp củng cố bảo mật an ninh, phòng ngừa, công khai minh bạch về quốc phòng qua những hoạt động giải trí, forum chung về bảo mật an ninh, giải trừ quân dự bị, trao đổi quân sự chiến lược với những nước trong và ngoài khu vực .Nhân sự kiện khủng bố 11/9, nhà nước và Quốc hội Nhật đã trải qua ba dự luật chống khủng bố gồm : Luật đặc biệt quan trọng chống khủng bố, Luật sửa đổi Lực lượng phòng vệ và Luật sửa đổi Cục bảo an trên biển, được cho phép Nhật lần tiên phong sau Chiến tranh quốc tế thứ hai được phép cử quân đội ra quốc tế, hợp tác với Mỹ chống khủng bố. Nhật Bản đã đưa 600 binh sĩ sang Iraq [ 103 ] thực thi những hoạt động giải trí nhân đạo. Đây là bước chuyển mới trong chủ trương quốc phòng của Nhật, từng bước tăng cường và lan rộng ra khoanh vùng phạm vi hoạt động giải trí của Lực lượng phòng vệ .Tháng 1 năm 2007, Quốc hội Nhật Bản trải qua quyết định hành động xây dựng Bộ quốc phòng trên cơ sở Cục Phòng vệ trước đây, là bước tiến mới theo hướng lý giải lại hiến pháp và được cho phép Nhật phòng thủ tập thể, đưa quân ra quốc tế trong những chiến dịch giữ gìn hoà bình, xử lý những xung đột khu vực .Trái ngược với thế hệ cha ông, thế hệ người Nhật Bản sinh ra sau Thế chiến 2 ngày càng ít người sẵn lòng chiến đấu cho quốc gia. Trong một cuộc khảo sát tại một số ít vương quốc vào năm năm ngoái của Viện Gallup cho thấy : chỉ 11 % người Nhật được hỏi sẽ chuẩn bị sẵn sàng chiến đấu vì quốc gia của họ, mức thấp nhất trong những vương quốc được khảo sát ( trong khi Nước Ta là 100 %, Pakistan là 89 %, Ấn Độ 75 %, Thổ Nhĩ Kỳ 73 %, Trung Quốc 71 %, Nga 59 %, Mỹ 44 %, Anh 27 % ) [ 104 ]
[105]Nhật Bản hiện là nước đứng đầu về nơi có ít người quốc tế sinh sống nhất trong G7

Nhật Bản (2018)
sắc tộc số người (triệu)
Nhật 124.00
Triều Tiên 0.80
Hoa 0.75
Philippines 0.25
Việt Nam 0.25
Khác 1.70

Đến tháng 7 năm 2010, dân số Nhật Bản lúc bấy giờ lên tới gần 127 triệu người, xếp hàng thứ 10 trên quốc tế [ 106 ], hầu hết là giống hệt về ngôn từ và văn hóa truyền thống ngoại trừ thiểu số những công nhân quốc tế, Zainichi Nước Hàn, Zainichi Trung Quốc, người Philippines, người Nhật gốc Brasil .Dân cư Nhật Bản phân bổ không đồng đều trong cả nước. Dân cư tập trung chuyên sâu đông nhất ở Vành đai Thái Bình Dương. Có một số ít nguyên do lý giải tại sao tỷ lệ dân cư ở Nhật Bản lại quá chênh lệch như vậy. Chỉ có 15 % đất đai tương thích cho việc kiến thiết xây dựng, vì thế những khu dân cư chỉ số lượng giới hạn trong những khu vực tương đối nhỏ hẹp. Đất nông nghiệp cũng thiếu, do đó việc canh tác tập trung chuyên sâu ở một vài đồng bằng ven biển. Ngoài ra, khí hậu là một yếu tố quan trọng tác động ảnh hưởng đến phân bổ dân cư, vì miền Đông và miền Nam ấm cúng và thích hợp cho việc định cư. Các miền này còn tiện nghi cho quan hệ thương mại với những nước khác trong vùng Thái Bình Dương và thế cho nên cũng là những vùng công nghiệp nổi tiếng .Nhật Bản là một trong những nước có tuổi thọ dân số cao nhất quốc tế, trung bình là 81,25 tuổi cho năm 2006 [ 107 ]. Tuy nhiên, dân số nước này đang lão hóa do hậu quả của sự bùng nổ dân số sau Chiến tranh quốc tế thứ hai. Năm 2004, 19,5 % dân số Nhật trên 65 tuổi [ 108 ] .

Biểu đồ tuổi thọ dân số Nhật Bản
Thống kê hiện tại (2004)
Đơn vị: nghìn người

Tuổi Số lượng
0 – 4t G50.pngG01.pngG01.png 5735
5 – 9 G50.pngG03.pngG01.png 5938
10 – 14 G50.pngG05.png 6060
15 – 19 G50.pngG10.pngG01.png 6761
20 – 24 G50.pngG10.pngG10.png 7725
25 – 29 G50.pngG30.png 8755
30 – 34 G50.pngG30.pngG05.pngG03.pngG01.png 9819
35 – 39 G50.pngG10.pngG10.pngG05.pngG03.pngG01.png 8662
40 – 44 G50.pngG10.pngG10.pngG01.pngG01.png 7909
45 – 49 G50.pngG10.pngG10.pngG01.png 7854
50 – 54 G50.pngG30.pngG05.png 9300
55 – 59 G50.pngG30.pngG05.pngG03.png 9640
60 – 64 G50.pngG10.pngG10.pngG05.pngG03.pngG01.png 8652
65 – 69 G50.pngG10.pngG05.pngG01.pngG01.png 7343
70 – 74 G50.pngG05.pngG03.pngG01.png 6466
75 – 79 G30.pngG10.pngG05.pngG01.png 5098
trên 80 G50.pngG03.pngG01.png 5969

Biểu đồ tuổi thọ dân số Nhật Bản
Thống kê hiện tại (2004)
Theo giới tính (Đơn vị: nghìn người)

Nam Tuổi Nữ
2943 G10.pngG10.pngG05.pngG01.png 0 – 4t R10.pngR10.pngR05.png 2792
3040 G10.pngG10.pngG05.pngG01.pngG01.png 5 – 9 R10.pngR10.pngR05.pngR01.png 2898
3105 G10.pngG10.pngG05.pngG03.png 10 – 14 R10.pngR10.pngR05.pngR01.pngR01.png 2955
3466 G30.pngG01.png 15 – 19 R30.png 3295
3955 G30.pngG05.pngG01.png 20 – 24 R30.pngR03.pngR01.png 3770
4461 G30.pngG10.png 25 – 29 R30.pngR05.pngR03.pngR01.png 4294
4960 G30.pngG10.pngG05.png 30 – 34 R30.pngR10.pngR03.pngR01.png 4859
4359 G30.pngG05.pngG03.pngG01.png 35 – 39 R30.pngR05.pngR03.pngR01.png 4303
3976 G30.pngG05.pngG01.png 40 – 44 R30.pngR05.pngR01.png 3933
3936 G30.pngG05.pngG01.png 45 – 49 R30.pngR05.png 3918
4633 G30.pngG10.pngG01.pngG01.png 50 – 54 R30.pngR10.pngR01.pngR01.png 4667
4762 G30.pngG10.pngG03.png 55 – 59 R30.pngR10.pngR03.pngR01.png 4878
4193 G30.pngG05.pngG03.png 60 – 64 R30.pngR10.png 4459
3484 G30.pngG01.png 65 – 69 R30.pngR05.png 3859
2951 G10.pngG10.pngG05.pngG01.pngG01.png 70 – 74 R30.pngR01.pngR01.png 3515
2168 G10.pngG05.pngG03.pngG01.png 75 – 79 R10.pngR10.pngR05.pngR01.png 2930
1902 G10.pngG05.pngG01.pngG01.png trên 80 R30.pngR05.pngR01.pngR01.png 4067

  • Nguồn:Thống kê dân số theo độ tuổi (2004)
    (Bộ nội vụ và Thống kê Nhật Bản)

Thay đổi dân số đã tạo ra những yếu tố xã hội, đặc biệt quan trọng là sự suy giảm lực lượng lao động đồng thời ngày càng tăng ngân sách cho phúc lợi xã hội như yếu tố lương hưu. Do những yếu tố kinh tế tài chính và xã hội, nhiều người trẻ Nhật Bản hiện có khuynh hướng không kết hôn hoặc sinh con khi trưởng thành, khiến tỉ suất sinh đẻ đang giảm mạnh. Dân số nước Nhật Bản dự trù sẽ giảm xuống còn 100 triệu người vào năm 2050 và 64 triệu người vào năm 2100 [ 108 ]. Chính quyền và những nhà hoạch định dân số đang đau đầu để xử lý yếu tố này. [ 40 ]Nhập cư và ngày càng tăng khuyến khích sinh đẻ đang được xem là giải pháp để cung ứng lực lượng lao động cho sự lão hóa của dân số nhằm mục đích duy trì sự tăng trưởng của nền kinh tế tài chính khổng lồ lớn thứ hai trên quốc tế. [ 109 ] [ 110 ]
Cổng chào Shinto tại Fushimi Inari-taisha, KyotoKhoảng 84 % đến 96 % dân số Nhật theo cả đạo Thần đạo và Phật giáo Đại thừa [ 111 ]. Phật giáo, Đạo giáo và Nho giáo từ Trung Quốc cũng có ảnh hưởng tác động đến niềm tin và tín ngưỡng của người Nhật. Có 1 triệu người Nhật theo Đạo Cơ Đốc. Thêm vào đó, từ giữa thế kỷ XIX, rất nhiều đạo giáo đã Open ở Nhật Bản như Shinshūkyō và Tenrikyo ; những tôn giáo này chiếm khoảng chừng 3 % dân số Nhật Bản .99 % dân số nói tiếng Nhật. Đây là loại ngôn từ kết dính được phân biệt bởi một mạng lưới hệ thống những từ ngữ lễ giáo phản ánh xã hội tôn ti và trọng đạo đức của Nhật Bản, với những dạng động từ và từ vựng biểu lộ tính cách của người nói và người nghe. Tiếng Nhật đã vay mượn một lượng lớn từ vựng trong tiếng Hán và cả tiếng Anh ( từ sau Chiến tranh quốc tế thứ hai ) [ 112 ]. Hệ thống chữ viết sử dụng chữ Hán và hai loại chữ kana ( bảng âm tiết dựa trên chữ tiếng Hán, giống như ký tự Latinh ) và chữ số Ả Rập. Tiếng Ryūkyūan, một phần của họ ngôn từ Nhật, được nói hầu hết ở Okinawa, chỉ có số ít người học ngôn từ này [ 113 ]. Tiếng Ainu chỉ được sử dụng bởi một số ít ít người già địa phương còn sống tại Hokkaidō [ 114 ]. Phần lớn những trường công và tư ở Nhật đều buộc học viên phải học cả tiếng Nhật và tiếng Anh. [ 115 ]

Tiếng Nhật được viết trong sự phối hợp ba kiểu chữ: chữ Hán hay Kanji và hai kiểu chữ đơn âm mềm Hiragana (Bình Giá Danh) và đơn âm cứng Katakana (Phiến Giá Danh). Kanji dùng để viết các từ Hán (mượn của Trung Quốc) hoặc các từ người Nhật dùng chữ Hán để thể hiện rõ nghĩa. Hiragana dùng để ghi các từ gốc Nhật và các thành tố ngữ pháp như trợ từ, trợ động từ, đuôi động từ, tính từ,… Katakana dùng để phiên âm từ vựng nước ngoài, trừ tiếng Trung và từ vựng của một số nước dùng chữ Hán khác. Bảng ký tự Latinh Rōmaji cũng được dùng trong tiếng Nhật hiện đại, đặc biệt là ở tên và biểu trưng của các công ty, quảng cáo, nhãn hiệu hàng hóa, khi nhập tiếng Nhật vào máy tính và được dạy ở cấp tiểu học nhưng chỉ có tính thí điểm. Số Ả Rập theo kiểu phương Tây được dùng để ghi số, nhưng cách viết số theo ngữ hệ Hán-Nhật cũng rất phổ biến.

Tôn giáo tại Nhật Bản (2018)
tôn giáo số tín đồ (triệu)
Truyền thống Shinto 64.95
Phật giáo 44.90
Các giáo phái Shinto 6.25
Công giáo Roma 2.30
Hồi giáo 0.30
Ấn độ giáo 0.15
Khác 6.15

Nhật Bản là nước có nhiều tôn giáo. Thần đạo, tôn giáo lâu đời nhất ở Nhật Bản, là sự phức hợp của những tín ngưỡng sơ khai ở Đông Á. Thần đạo có các vị thần được gọi là “kami” có thể ban phúc lành, chẳng hạn như một cuộc hôn nhân. Vào thế kỉ thứ VI, Phật giáo hệ phái Bắc Tông du nhập vào Nhật Bản qua Triều Tiên. Nghệ thuật và kiến trúc tinh tế của đạo Phật khiến cho tôn giáo này thu hút được sự quan tâm của triều đình lúc đó và Phật giáo trở thành quốc giáo của Nhật Bản. Đạo Phật nhanh chóng được truyền bá khắp Nhật Bản và nhiều tông phái Phật giáo đã ra đời và phát triển, trong đó nổi tiếng nhất ở phương Tây là Thiền tông (Zen). Thiên chúa giáo do người Bồ Đào Nha du nhập vào Nhật Bản năm 1549 và được khá nhiều người Nhật tin theo. Ngày nay ở Nhật không có một tôn giáo nào nổi trội và trên thực tế, có nhiều người Nhật cùng lúc tin theo nhiều tôn giáo khác nhau. Nhưng Phật giáo vẫn được xem là quốc giáo của Nhật Bản với khoảng 90 triệu tín đồ và ảnh hưởng của nó vô cùng to lớn, sâu sắc vào mọi mặt trong văn hóa, xã hội và lối sống của người Nhật.

Xu hướng tự tử từ năm 1960 đến 2007 so với những vương quốc Nhật Bản, Hà Lan, New Zealand, Na Uy, Thụy Điển, Thụy Sĩ và Hoa Kỳ

Tỷ lệ tự tử ở Nhật Bản thuộc mức rất cao trên thế giới. Theo số liệu của cảnh sát quốc gia, 33093 người tự tử trong năm 2006, trong đó ba phần tư là nam giới, 60% là thất nghiệp, và tỷ lệ tự tử ở người cao tuổi, trên 60 tuổi, tăng.[116] Năm 2007 đã có 2.200 vụ tự sát xảy ra do vấn đề việc làm.[117] Trong năm 2009, 6.949 người tự tử vì trầm cảm (21%), 1.731 người do những khó khăn của cuộc sống hàng ngày (5%) và 1.071 người do mất việc làm (3%).[cần dẫn nguồn] Năm 2012 đã có 29.442 người Nhật tự sát (tỷ lệ 18,5 vụ/100.000 dân), cao hơn nhiều so với mức 12,1 vụ của Mỹ, 7,8 vụ của Trung quốc và chỉ kém mức 28,9 vụ của Hàn Quốc. Tỷ lệ này cao hơn 60% so với trung bình thế giới[118] Trong những năm gần đây, chính phủ Nhật Bản đã triển khai nhiều biện pháp nhằm hạn chế nạn tự sát và làm giảm tỷ lệ tự sát trong nước. Năm 2009, chính phủ Nhật Bản đã cam kết 15,8 tỷ yên cho chiến lược ngăn ngừa nạn tự sát [119] Những biện pháp này đang đem lại hiệu quả rất tích cực: theo một thống kê năm 2017, số vụ tự tử tại Nhật Bản đã liên tục giảm trong 8 năm liên tiếp [120]

Lão hóa dân số đang diễn ra nghiêm trọng tại Nhật Bản trong những năm qua. Dân số Nhật giảm liên tục kể từ năm 2008, trong khi số người cao tuổi lần tiên phong chiếm 1/4 tổng dân số. Năm 2017, tại Nhật chỉ có 941.000 trẻ nhỏ sinh ra, mức thấp nhất kể từ năm 1899 ( khi công tác làm việc thống kê khởi đầu được triển khai ), sụt giảm 36.000 trẻ nhỏ so với năm năm nay và là năm thứ hai liên tục số trẻ nhỏ sinh ra dưới 1 triệu. Tỷ lệ tử trận trong năm 2017 lại tăng 3 % lên mức 1,34 triệu, mức cao nhất thời kỳ sau 1945. Trong đó, đặc biệt quan trọng đáng chú ý quan tâm là tỷ suất người tử trận vì già yếu là hơn 400.000 người ( cao hơn 72.000 người so với năm năm nay ). Như vậy, dân số Nhật trong năm 2017 đã sụt giảm 374.000 người, đây cũng là năm thứ 9 liên tục dân số Nhật Bản bị sụt giảm. Đầu năm 2019, dân số của Nhật Bản là 124.776.364 người, giảm 433.239 người so với năm 2018. Đây là năm thứ 10 liên tục Nhật Bản chịu sự suy giảm dân số, đồng thời cũng là mức giảm lớn nhất kể từ năm 1968 [ 121 ]. Xã hội Nhật Bản lúc bấy giờ phải đương đầu với nhiều yếu tố nhức nhối do áp lực đè nén đời sống quá lớn. Khi những người trẻ tuổi hoặc trung niên gặp thất bại, nhiều lúc họ tìm cách trốn tránh xã hội. Nếu không vượt qua được áp lực đè nén tâm ý, điều này sẽ dẫn đến những lối sống bệnh lý như hikikomori [ 122 ] .
Hinamatsuri – lễ hội búp bê Nhật Bản dành cho các bé gái được tổ chức vào ngày 3 tháng ba hàng năm. Hàng trên cùng: Hoàng đế (O-dairi-sama) và Hoàng hậu (O-hina-sama). Hàng thứ hai: Ba nữ cận thần (san-nin kanjo), có nhiệm vụ dạy dỗ cho hoàng tử hay công chúa. Hàng thứ ba: Ngũ xướng âm (go-nin bayashi) gồm Trống đại, Trống tiểu, Trống tay, Sáo, Ca. Hàng thứ tư: Tả đại thần (Sadaijin) (già) và Hữu đại thần (Udaijin) (trẻ). Hàng thứ năm: Đội nha dịch gồm Tiếu nha (waraijougo) (vui), Khấp nha (nakijougo) (buồn) và Nộ nha (okorijougo) (giận)Búp bê trong tiệc tùng – tiệc tùng búp bê Nhật Bản dành cho những bé gái được tổ chức triển khai vào ngày 3 tháng ba hàng năm. : Hoàng đế ( ) và Hoàng hậu ( ). : Ba nữ cận thần ( ), có trách nhiệm dạy dỗ cho hoàng tử hay công chúa. : Ngũ xướng âm ( go-nin bayashi ) gồm Trống đại, Trống tiểu, Trống tay, Sáo, Ca. : Tả đại thần ( ) ( già ) và Hữu đại thần ( ) ( trẻ ). : Đội nha dịch gồm Tiếu nha ( ) ( vui ), Khấp nha ( o ) ( buồn ) và Nộ nha ( okorijougo ) ( giận )Văn hóa Nhật Bản là một trong những nền văn hóa truyền thống rực rỡ nhất quốc tế, văn hóa truyền thống Nhật đã tăng trưởng can đảm và mạnh mẽ qua thời hạn từ thời kỳ Jōmon cho tới thời kỳ đương thời, mà trong đó chịu ảnh hưởng tác động cả từ văn hóa truyền thống châu Á, châu Âu và Bắc Mỹ. Nghệ thuật truyền thống lịch sử Nhật Bản gồm có những ngành nghề bằng tay thủ công như cắm hoa ikebana, origami, tranh in ukiyo-e, đồ chơi, đồ gỗ sơn mài và gốm sứ ; những môn thẩm mỹ và nghệ thuật trình diễn như bunraku, nhảy, kabuki, nō, rakugo, ngoài những còn phải kể đến những nét rực rỡ truyền thống lịch sử khác như trà đạo, Budō ( võ thuật ), Kimono, kiến trúc, vườn Nhật và cả gươm Nhật. Ẩm thực Nhật Bản lúc bấy giờ là một trong những nền nhà hàng siêu thị nổi tiếng nhất trên quốc tế .Sự tích hợp của thẩm mỹ và nghệ thuật in khắc gỗ truyền thống cuội nguồn với văn hóa truyền thống phương Tây đã dẫn đến sự sinh ra của Manga, một thể loại truyện tranh nổi tiếng cả trong và ngoài nước Nhật [ 123 ]. Sự tác động ảnh hưởng của Manga đến thể loại phim hoạt hình đã dẫn đến sự tăng trưởng thể loại phim hoạt hình đặc trưng của Nhật có tên gọi là Anime, nhờ sự tăng trưởng vũ bão của Manga và Anime mà những game show game video của Nhật cũng tăng trưởng can đảm và mạnh mẽ từ thập niên 1980 [ 124 ] .Âm nhạc của Nhật Bản đã mượn nhiều nhạc cụ và phong thái từ những vương quốc láng giềng và tăng trưởng thêm những nét đặc trưng của Nhật, điển hình như đàn Koto được trình làng vào Nhật từ thế kỷ thứ IX và X, hay như thể loại kịch Nō từ thế kỷ XIV và âm nhạc dân gian đại chúng, với những cây đàn như shamisen, được truyền bá tới Nhật từ thế kỷ XVI [ 125 ]. Âm nhạc phương Tây, được ra mắt vào Nhật cuối thế kỷ XIX, giờ đã trở thành một phần nội tại quan trọng trong văn hóa truyền thống Nhật Bản. Nước Nhật thời hậu cuộc chiến tranh quốc tế thứ hai bị ảnh hưởng tác động nặng nề bởi âm nhạc Mỹ và âm nhạc hiện đại châu Âu, điều này đã dẫn đến sự tăng trưởng của dòng âm nhạc gọi là J-pop. [ 126 ]Karaoke là hoạt động giải trí văn hóa truyền thống phổ cập nhất ở Nhật. Từ tháng 11 năm 1993, cơ quan những hoạt động giải trí văn hóa truyền thống đã thực thi một cuộc thăm dò, Kết luận rằng có nhiều người Nhật hát karaoke hơn là tham gia vào những hoạt động giải trí văn hóa truyền thống truyền thống cuội nguồn như triết hoa hay trà đạo. [ 127 ]
Hanami dango là một loại bánh gạo làm từ bột gạo giống như là một loại bánh gạo làm từ bột gạo giống như mochi ( một loại bánh khác cũng làm từ gạo ). Thường được dùng với trà trong những buổi thưởng ngoạn hoa anh đào của người Nhật .

Các tác phẩm đầu tiên của văn học Nhật Bản bao gồm hai cuốn sách lịch sử KojikiNihon Shoki cũng như tập thơ từ thế kỷ thứ VIII Man’yōshū, tất cả đều được viết bằng Hán tự[128]. Vào giai đoạn đầu của thời kỳ Heian, hệ thống ký tự kana (Hiragana và Katakana) ra đời. Cuốn tiểu thuyết The Tale of the Bamboo Cutter được coi là tác phẩm ký sự lâu đời nhất của Nhật[129]. Một hồi ký về cuộc đời trong cung cấm được ghi trong cuốn The Pillow Book, viết bởi Sei Shōnagon, trong khi Truyện kể Genji của Murasaki Shikibu thường được coi là tiểu thuyết đầu tiên trên thế giới. Trong thời kỳ Edo, văn học không thực sự phát triển trong giới Samurai như trong tầng lớp người chōnin. Yomihon, là một ví dụ, đã trở nên nổi tiếng và tiết lộ sự thay đổi sâu kín này trong giới độc giả cũng như tác giả thời kỳ này[130]. Thời kỳ Minh Trị chứng kiến một giai đoạn đi xuống trong các thể loại văn học truyền thống của Nhật, trong thời kỳ này thì văn học Nhật chịu nhiều ảnh hưởng từ văn học phương Tây. Natsume Sōseki và Mori Ōgai được coi là những văn hào tiểu thuyết “hiện đại” đầu tiên của Nhật, tiếp đó có thể kể đến Akutagawa Ryūnosuke, Tanizaki Jun’ichirō, Yasunari Kawabata, Yukio Mishima và gần đây hơn là Haruki Murakami. Nhật Bản có hai nhà văn từng đoạt giải Nobel là Yasunari Kawabata(1968) và Kenzaburo Oe (1994).

Di sản văn hóa truyền thống UNESCO[sửa|sửa mã nguồn]

Địa điểm những di sản văn hóa truyền thống quốc tế của Nhật Bản
Toàn tập lịch sử dân tộc văn học Nhật Bản từ thượng đại đến văn minh .

Văn học Nhật Bản là một trong những nền văn học dân tộc lâu đời nhất và giàu có nhất thế giới[145] nảy sinh trong môi trường nhân dân rộng lớn từ thuở bình minh của các bộ tộc Nhật Bản, rất lâu trước khi quốc gia Nhật Bản được thành lập[146]. Chúng ta không biết ngọn nguồn của văn học thành văn Nhật Bản khởi điểm chính xác từ khi nào, chỉ có thể ước định qua những tác phẩm khởi nguyên của văn học Nhật Bản vẫn được đánh giá là kiệt tác cổ điển như Vạn diệp tập thế kỷ thứ VIII, thi tuyển tập hợp 3 thế kỷ thi ca trước đó của Nhật Bản và các cuốn sử Cổ sự ký và Nhật Bản thư kỷ văn bản hóa các truyền thuyết, huyền thoại lập quốc Nhật Bản.

Theo một số học giả có lẽ do ảnh hưởng của Âu châu luận, lịch sử văn học Nhật Bản có thể được chia ra 3 thời kỳ chính: Cổ đại, Trung cổ và Hiện đại, tương đương với cách phân kỳ lịch sử kinh điển thường gặp trong văn học phương Tây. Tuy nhiên, trong cuốn Nhật Bản văn học toàn sử do Tokyo Kodanshā xuất bản, văn học Nhật Bản được chia làm 6 thời kỳ ứng với 6 tập của cuốn sách: Thượng đại, Trung cổ, Trung thế, Cận thế, Cận đại và Hiện đại.[147]

Sushi, món ăn đặc trưng của Nhật Bản thường ăn kèm với wasabi

Ẩm thực Nhật Bản rất phong phú và đặc biệt. Bao gồm sushi, trà đạo và các món khác như các loại bánh làm từ bột gạo.

Tuy nhiên, ẩm thực Nhật Bản cũng khá nguy hiểm với những món ăn như gỏi cá nóc và fugu, được chế biến từ cá xem sao của Nhật Bản. Phần bắp và bụng được coi là khá an toàn, nhưng phải có một con mắt thật tinh tường để loại đi những chất độc. Đã bao người phải bỏ mạng vì ăn phải chất độc của món fugu này. Thế nhưng đây được coi là đặc sản của Nhật Bản. Ở trung tâm Tokyo có rất nhiều nhà hàng chế biến món này. Thực khách sẽ tấm tắc khen ngon nếu họ còn sống sau khi ăn món này.

Bánh ngọt Nhật Bản truyền thống được biết đến như là wagashi. Các thành phần như đậu đỏ và mochi được sử dụng. Món ăn ngày nay hiện nay bao gồm kem matcha, một hương vị rất phổ biến. Hầu như tất cả các nhà sản xuất đều sản xuất một phiên bản của nó.Kakigori là một món tráng miệng đá bào có hương vị xi rô hoặc sữa đặc. Nó thường được bán và ăn ở các lễ hội mùa hè. Các loại đồ uống phổ biến ở Nhật như shochu và sake, đó là đồ uống có gạo nâu mà thường chứa 15% ~ 17% cồn và được làm từ quá trình lên men gạo. Bia được sản xuất ở Nhật Bản từ cuối những năm 1800[148] và được sản xuất ở nhiều vùng bởi các công ty bao gồm Nhà máy bia Asahi, Nhà máy bia Kirin và Nhà máy bia Sapporo – nhãn hiệu bia lâu đời nhất ở Nhật Bản.

Nhật Bản có chính thức 16 ngày nghỉ quốc gia được chính phủ công nhận. Các ngày nghỉ lễ Nhật Bản được điều chỉnh theo luật nghỉ lễ năm 1948 the Public Holiday Law (国民の祝日に関する法律 Kokumin no Shukujitsu ni Kansuru Hōritsu). Từ những năm 2000 Nhật Bãn đã thực hiện  Happy Monday System, đưa một số ngày lễ rơi vào cuối tuần lên thứ hai để có một ngày nghỉ dài. Vào năm 2006, nước này quyết định thêm ngày  Shouwa, một ngày nghỉ quốc gia mới, thay cho ngày Greenery Day vào ngày 29/04 và chuyển ngày Greenery Day đến ngày 04/05. Quyết định này có hiệu lực vào năm 2007. Năm 2014, Nhật Bản thêm ngày Mountain Day (山の日 Yama no Hi) vào ngày 11/08, sau khi được đề xuất bởi câu lạc bộ leo núi Nhật Japanese Alpine Club.

Hình ảnh những danh lam thắng cảnh[sửa|sửa mã nguồn]

Về truyền thống, Sumo được coi là môn thể thao quốc gia của Nhật Bản và là một trong những môn thể thao có lượng người xem lớn nhất tại Nhật[149]. Các môn võ như judo, karate & kendō cũng phổ biến và được tập luyện rộng rãi khắp đất nước. Sau thời kỳ Minh Trị, rất nhiều môn thể thao phương Tây đã du nhập vào Nhật và lan truyền nhanh chóng trong hệ thống giáo dục.[150]

Hệ thống thể thao học đường của Nhật Bản hoàn toàn có thể coi là tăng trưởng nhất châu Á. Giáo dục đào tạo sức khỏe thể chất là môn học bắt buộc, nhưng để nâng cao hơn nữa sức khỏe thể chất học viên, nhà trường hàng năm luôn tổ chức triển khai đại hội thể thao toàn trường, nhu yếu tổng thể những lớp và toàn bộ học viên phải tham gia. Đối với những môn thể thao Olympic hay những môn thể thao có sự chăm sóc lớn ở Nhật, mỗi trường học luôn phải xây sân bóng đá hoặc bóng chày, nhà thi đấu đa năng, hồ bơi và trang bị vừa đủ cơ sở vật chất để học viên rèn luyện. Các câu lạc bộ hay đội tuyển thể thao của trường cũng phải được quản trị chuyên nghiệp và có huấn luyện viên trình độ, để học viên được rèn luyện và tranh tài với ý thức chuyên nghiệp, kỹ thuật tốt và kỷ luật cao. Hàng năm trên toàn nước luôn có những giải thể thao học đường để giúp những trường và những học viên được tranh tài với nhau. Những học viên có tư chất thể thao xuất sắc ưu tú luôn được những tổ chức triển khai thể thao chuyên nghiệp săn lùng trải qua những giải thể thao học đường này, từ đó giúp cho học viên hoàn toàn có thể yên tâm đi theo con đường thể thao chuyên nghiệp khi trưởng thành .Phát triển dựa trên nền tảng là thể thao học đường, Nhật Bản cho thấy mình là cường quốc thể thao số 1 của châu Á cũng như quốc tế, biểu lộ ở việc họ luôn nằm trong top 3 tại những kỳ Asian Game và trong nhóm những nước đạt nhiều huy chương tại Olympic. Nhật Bản là quốc gia tiên phong ở châu Á tổ chức triển khai một kỳ Thế vận hội mùa hè và một kỳ mùa đông, đó là Thế vận hội Mùa hè 1964 tại Tokyo và Thế vận hội Mùa đông 1972 ở Sapporo. Tokyo là thành phố tiên phong của châu Á có hai lần đăng cai Thế vận hội, khi là chủ nhà của Thế vận hội Mùa hè 2020 .

Giải Bóng chày Nhật Bản được thành lập năm 1936[151]. Ngày nay, bóng chày là môn thể thao có lượng người xem lớn nhất tại quốc gia này. Một trong những cầu thủ bóng chày nổi tiếng nhất của Nhật là Suzuki Ichirō, người đã từng dành danh hiệu cầu thủ đáng giá nhất Nhật Bản các năm 1994, 1995, 1996 và hiện đang chơi cho giải bóng chày Major League Baseball.

Từ khi có sự xây dựng Giải bóng đá chuyên nghiệp Nhật Bản ( J.League ) năm 1992, môn thể thao này cũng đã nhanh gọn tăng trưởng can đảm và mạnh mẽ [ 152 ]. Nhật Bản là nước tổ chức triển khai Cúp bóng đá liên lục địa từ năm 1981 tới 2004 và là nước đồng chủ nhà World Cup 2002 cùng Nước Hàn. Đội tuyển bóng đá vương quốc Nhật Bản là một trong những đội bóng thành công xuất sắc nhất ở châu Á với bốn lần dành chức vô địch cúp bóng đá châu Á và luôn giành quyền tham gia World Cup từ năm 1998. Đội tuyển Bóng đá nữ Quốc gia Nhật Bản là đội tuyển nữ châu Á tiên phong vô địch Giải vô địch bóng đá nữ quốc tế .Golf [ 153 ], đua xe hơi, giải đua xe hơi Super GT và Formula Nippon [ 154 ] cũng là những môn thể thao nổi tiếng ở Nhật. Đường đua Twin Ring Motegi được Honda triển khai xong kiến thiết xây dựng năm 1997 để đưa môn đua công thức 1 tới Nhật. Trượt băng nghệ thuật và thẩm mỹ cũng là một trong những môn thể thao phổ cập tại Nhật Bản ; đặc biệt quan trọng sự cạnh tranh đối đầu giữa Asada Mao và Kim Yuna đã nổi lên như một hiện tượng kỳ lạ và lôi cuốn được rất nhiều sự chăm sóc của công chúng Nhật Bản .

Đối ngoại và quốc phòng[sửa|sửa mã nguồn]

Nhật Bản là thành viên của nhóm G8, khối APEC và ASEAN + 3, đồng thời tham gia Hội nghị cấp cao Đông Á. Nhật Bản đã ký một hiệp ước bảo mật an ninh với Úc vào tháng 3 năm 2007 [ 155 ] và với Ấn Độ vào tháng 10 năm 2008. [ 156 ] Nhật Bản là nhà hỗ trợ vốn lớn thứ năm quốc tế qua hình thức tương hỗ tăng trưởng chính thức ; nước này đã góp phần 9,2 tỷ US USD trong năm năm trước. [ 157 ]Nhật Bản kiến thiết xây dựng quan hệ ngặt nghèo về kinh tế tài chính và quân sự chiến lược với Hoa Kỳ ; liên minh bảo mật an ninh Mỹ-Nhật đóng vai trò nền tảng trong chủ trương đối ngoại của vương quốc này. [ 102 ] Gia nhập Liên Hiệp Quốc từ năm 1956, Nhật Bản đã Giao hàng trong Hội đồng Bảo an với tư cách là nước thành viên không thường trực tổng số 21 năm, lần gần đây nhất là nhiệm kỳ từ năm năm nay đến 2017. Nhật Bản là một trong những nước G4 đang theo đuổi tiềm năng trở thành thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an. [ 158 ]Nhật Bản cũng vướng vào những vụ tranh chấp chủ quyền lãnh thổ với những nước láng giềng : với Nga về chủ quyền lãnh thổ trên quần đảo Nam Kuril, với Nước Hàn về chủ quyền lãnh thổ trên hòn đảo Liancourt, với Trung Quốc và Đài Loan về chủ quyền lãnh thổ trên quần đảo Senkaku, và với riêng Trung Quốc về khoanh vùng phạm vi EEZ quanh Okino Tori-shima. [ 159 ] Quốc gia này cũng đang phải đương đầu với xích míc từ vụ Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên bắt cóc công dân Nhật Bản trong quá khứ, cũng như những căng thẳng mệt mỏi xung quanh chương trình tăng trưởng vũ khí hạt nhân và tên lửa trên bán đảo Triều Tiên ( xem thêm : Đàm phán Sáu bên ). [ 160 ]Quân đội Nhật Bản ( Lực lượng Phòng vệ ) bị số lượng giới hạn bởi Điều 9 Hiến pháp Nhật Bản, trong đó lao lý nước này từ bỏ quyền tuyên chiến hoặc sử dụng vũ lực quân sự chiến lược trong những cuộc xung đột quốc tế. Như vậy, Lực lượng Phòng vệ ( JSDF ) là chiến binh quốc phòng thuần túy và không khi nào được phép nổ súng bên ngoài chủ quyền lãnh thổ Nhật Bản. [ 161 ] Lực lượng này do Bộ Phòng vệ quản trị, và gồm ba binh chủng chính yếu là Lực lượng Phòng vệ Mặt đất ( JGSDF ), Lực lượng Phòng vệ Biển ( JMSDF ) và Lực lượng Phòng vệ Trên không ( JASDF ). Lực lượng này gần đây đã lan rộng ra dần khoanh vùng phạm vi hoạt động giải trí của mình, ví dụ điển hình như tương hỗ công cuộc gìn giữ tự do ; việc đưa binh sĩ sang Iraq ghi lại sự Open lần tiên phong của quân đội Nhật Bản bên ngoài chủ quyền lãnh thổ nước này kể từ sau Chiến tranh quốc tế thứ hai. [ 103 ] Hiện nay Nhật Bản là một trong những nước duy trì ngân sách quốc phòng lớn nhất quốc tế. [ 162 ]

  • Phạm Thu Giang Phúc Ông tự truyện – Fukuzawa Yukichi, Nhà xuất bản Lý luận Chính trị và Sách Alpha, 2005.

Liên kết ngoài[sửa|sửa mã nguồn]

Source: https://thucanh.vn
Category: Chó cảnh

Rate this post

Bài viết liên quan