Hỏi đáp về bệnh dại – CDC Bắc Giang

Câu hỏi 1: Bệnh dại là gì?

Bệnh dại là bệnh gây ra bởi một loại vi rút, bệnh lây truyền từ những loại động vật hoang dã sang người. Có hai thể bệnh lâm sàng của bệnh dại là thể điên cuồng và thể dại câm ( bại liệt ), trong đó thể điên cuồng là thông dụng nhất .

Câu hỏi 2: Bệnh dại lây truyền như thế nào?

Advertisement

Vi-rút dại xâm nhập vào hệ thần kinh của động vật có vú. Vi-rút dại chủ yếu được lây truyền từ nước bọt của các loài động vật bị dại sang người qua vết cắn hoặc qua vết trầy xước trên cơ thể con người. Bệnh dại cũng có thể lây truyền sang người khi động vật bị dại liếm vào vết thương hoặc tiếp xúc vào những chỗ da bị trầy xước, hoặc lớp niêm mạc miệng, mũi của người.

96 % những trường hợp gây bệnh dại ở người tại Khu vực Đông Nam Á là do chó cắn, tuy nhiên cũng có một số ít báo cáo giải trình về bệnh dại ở người là do vết cắn của mèo, cầy, chó rừng, cáo, chó sói và những loại động vật hoang dã ăn thịt khác. Bệnh dại gây ra bởi khỉ và chuột là rất hiếm. Con Ngữa và lừa thường trở nên hung hăng và cắn mạnh khi chúng bị bệnh dại. Trâu và bò không cắn khi chúng bị nhiễm bệnh dại, nhưng cũng cần phải đề phòng khi thăm khám trâu bò bị ốm và có triệu chứng tăng tiết nước bọt ở miệng .
Đôi khi, những người chủ chăn nuôi nhầm lẫn bệnh dại với bệnh lở mồm long móng, nhiễm trùng máu có xung huyết hoặc khó thở và họ hoàn toàn có thể bị nhiễm vi rút dại khi chủ quan và chăm nom, cho vật nuôi uống thuốc bằng tay .
Chưa có báo cáo giải trình dựa trên dẫn chứng nào về bệnh dại trên người xảy ra do sử dụng sữa. Những người giết mổ chuyên nghiệp hoàn toàn có thể có rủi ro tiềm ẩn bị nhiễm bệnh khi giết động vật hoang dã bị dại và giải quyết và xử lý phần não hoặc những bộ phận bị nhiễm vi rút khác, tuy nhiên không có trường hợp nào lây bệnh trên người do ăn thịt đã nấu chín .
Việc lây truyền bệnh dại từ người sang người trải qua việc cấy ghép giác mạc hoặc những nội tạng khác là tương đối hiếm nhưng vẫn hoàn toàn có thể xảy ra. Việc lây truyền này đã xảy ra ở những người nhận giác mạc cấy ghép và gần đây xảy ra so với một số ít trường hợp người nhận cấy ghép những nội tạng đặc và mô mạch. Do vậy, giác mạc hoặc những bộ phận khung hình con người không được lây từ bệnh nhân chết do viêm não hoăc bất kể bệnh thần kinh nào khác mà chưa được chẩn đoán rõ ràng .
Mặc dù bệnh nhân mắc bệnh dại rất hiếm khi cắn người khác, tuy nhiên những người chăm nom bênh nhân cũng nên thận trọng và cẩn trọng khi chăm nom bệnh nhân bị dại, đặc biệt quan trọng tránh tiếp xúc với nước bọt của bệnh nhân bị dại .

Câu hỏi 3: Xử lý vết cắn khi bị động vật cắn như thế nào?

Nếu một người bị động vật hoang dã cắn thì cần thực thi như sau :

Advertisement
  • Vết thương cần được rửa ngay với xà phòng và dưới vòi nước chảy liên tục trong thời gian khoảng 10-15 phút. Nếu không có xà phòng, có thể rửa ngay vết thương bằng nước sạch dưới vòi nước chảy liên tục 15 phút. Đây là phương pháp sơ cứu hiệu quả nhất để chống lại bệnh dại.
  • Vết thương cần được rửa kỹ với cồn 70% hoặc cồn iod, nếu có.
  • Đưa ngay bệnh nhân đến cơ sở y tế để điều trị càng sớm càng tốt.

Câu hỏi 4: Những điều không nên làm đối với vết cắn của động vật

Tránh:

  • Sử dụng các chất kích thích vào vết thương như ớt bột, nước ép hoặc nhựa cây, axit hoặc kiềm.
  • Băng bó, đắp thuốc kín vết thương.

 Câu hỏi 5: Bệnh dại phát triển trong cơ thể con người như thế nào?

Sau khi xâm nhập vào khung hình người, vi-rút dại tăng trưởng từ lớp trong cùng của mô dưới da ( gọi là mô dưới da ), hoặc từ cơ bắp tiến vào những dây thần kinh ngoại biên ( tức là những dây thần kinh trong khung hình con người nằm ngoài não hoặc tủy sống ). vi rút chuyển dời dọc theo những dây thần kinh tới tủy sống và não bộ với vận tốc ước tính khoảng chừng 12-24 mm mỗi ngày. Người bị nhiễm bệnh có những biến hóa hành vi và có những biểu lộ lâm sàng khi vi rút mở màn xâm nhập vào não bộ. Thời gian ủ bệnh hoàn toàn có thể từ vài ngày đến vài tháng, và hoàn toàn có thể tới 1 năm .

Câu hỏi 6: Những yếu tố nào ảnh hưởng đến sự phát triển của bệnh dại?

Advertisement

Các yếu tố hoàn toàn có thể ảnh hưởng tác động đến sự tăng trưởng lây nhiễm bệnh dại gồm có :

  • Loại hình tiếp xúc
  • Mức độ nghiêm trọng của vết cắn
  • Số lượng vi rút dại xâm nhập vào
  • Loại động vật cắn 
  • Tình trạng miễn dịch của bệnh nhân
  • Vùng bị cắn – vết thương ở đầu và cổ, cũng như những vết thương ở các khu vực đầu mút thần kinh như ngón tay, thường có thời gian ủ bệnh ngắn hơn do khoảng cách gần hơn cho vi rút xâm nhập vào mô thần kinh.

 Câu hỏi 7: Thường mất bao lâu để bệnh dại khởi phát trên chó và mèo? Một con vật bị bệnh dại có thể sống đượcbao lâu?

Thời gian ủ bệnh hoàn toàn có thể lê dài từ một vài ngày đến vài tháng, trong khi thời gian phát bệnh – cho đến khi chết – giao động từ 1 đến 7 ngày .

Câu hỏi 8: Chó dại có biểu hiện như thế nào?

Các biểu hiện đặc thù ở chó dại là những sự thay đổi trong hành vi thông thường của nó, chẳng hạn như:

Xem thêm: Làm gì khi chó Poodle biếng ăn? Nguyên nhân chó Poodle biếng ăn

Advertisement
  • Cắn khi không bị trêu chọc
  • Ăn những thứ khác thường như gậy, móng tay …
  • Chạy mà không có lý do rõ ràng
  • Thay đổi trong âm thanh, ví dụ sủa khàn và gầm gừ hoặc sủa không ra tiếng
  • Tiết nhiều nước bọt hoặc sùi bọt mép – nhưng không sợ nước (chứng sợ nước).
  • Thay đổi thói quen thường ngày hoặc chết

Câu hỏi 9: Những dấu hiệu và triệu chứng của người bị bệnh dại là gì?

Người mắc bệnh dại có những tín hiệu và triệu chứng sau đây :

  • Đau hoặc ngứa ở vết cắn (trên 80% các trường hợp)
  • Sốt, mệt mỏi, đau đầu kéo dài 2-4 ngày.
  • Sợ nước (chứng sợ nước)
  • Không chịu được tiếng ồn, ánh sáng hoặc không khí
  • Sợ hãi khi thấy cái chết sắp xảy ra
  • Tức giận, bứt rứt và trầm cảm
  • Tăng động
  • Ở giai đoạn sau, chỉ thoáng nhìn thấy hình ảnh nước đã có thể gây co thắt ở cổ và họng
  • Thời gian bị bệnh thường là 2-3 ngày, nhưng có thể kéo dài đến 5-6 ngày hoặc dài hơn khi được chăm sóc tích cực.

Câu hỏi 10: Có biện pháp điều trị đặc hiệu nào cho bệnh nhân dại hay không?

  • Không có phương pháp điều trị đặc biệt nào một khi đã phát bệnh. Hầu như không thể làm được gì ngoài việc giữ cho bệnh nhân cảm thấy thoải mái, giảm đau đớn và lo lắng bồn chồn.
  • Người chăm sóc bệnh nhân cần sử dụng thiết bị phòng hộ cá nhân để tránh xa vết cắn hoặc nước bọt nhiễm bệnh từ màng nhầy và vết thương.
  • Giữ bệnh nhân trong phòng yên tĩnh với ánh sáng dịu và tránh các tác nhân kích thích (ví dụ như tiếng ồn lớn, không khí lạnh) vì chúng có thể làm tăng nguy cơ co thắt và co giật.
  • Uống thuốc an thần diazepam 10 mg 4-6 giờ một lần, bổ sung thêm chlorpromazine 50-100 mg, hoặc tiêm morphine vào tĩnh mạch nếu cần thiết sẽ giúp kiểm soát được các cơn co thắt cơ và hiện tượng dễ bị kích thích.
  • Cần phải truyền dịch tĩnh mạch vì bệnh nhân thường không ăn được qua đường miệng.

 Câu hỏi 11:   Có phải bệnh dại luôn gây tử vong không?

Bệnh dại do virus dại cổ xưa gần như gây tử trận 100 % trên người, lúc bấy giờ bệnh dại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu .

Câu hỏi 12:    Có phải chỉ cần theo dõi con chó, mèo đã gây ra vết cắn trong vòng 10 ngày mà không cần tiến hành điều trị?

Advertisement

Không. Ở những nước có tỉ lệ bệnh dại lưu hành phổ cập trên đàn chó, mèo lớn, bắt buộc phải thực thi điều trị và theo dõi chó / mèo gây ra vết cắn trong vòng 10 ngày. Nếu con vật vẫn khỏe mạnh trong thời gian theo dõi, có thay chính sách dự trữ sau phơi nhiễm ( PEP ) thành chính sách dự trữ trước phơi nhiễm cho người bị cắn, tức là vắc-xin tiêm sẽ ngăn ngừa bệnh dại cho người đó nếu bị cắn trong tương lai .

Câu hỏi  13:   Trong những điều kiện nào chúng ta phải tiêm vắc xin chống bệnh dại sau khi bị cắn? 

Tiêm vắc-xin dự trữ bệnh dại sau phơi nhiễm ( PEP ) là bắt buộc nếu bạn bị chó, mèo hay những động vật hoang dã khác bị dại hoặc hoài nghi bị dại cắn .
Cần vận dụng PEP trong những điều kiện kèm theo sau đây :

  • Nếu vết cắn gây xước da và vết thương chảy máu.
  • Nếu màng nhầy ở vùng da tiếp xúc với nước bọt của động vật nghi dại.
  • Nếu con vật đã cắn người
  1. bị chết
  2. biến mất trong thời gian theo dõi
  3. có biểu hiện hành vi không bình thường, thất thường
  4. nếu kết quả XN chất liệu não của động vật nghi dại hoặc bị dại cho kết quả dương tính.

Câu hỏi  14:   Liệu tiêm vắc-xin phòng dại có thể gây bệnh dại không?

Advertisement

Không. Tất cả những loại vắc-xin dại cho người đều đã được bất hoạt. Vắc-xin phòng dại trên người phải trải qua một loạt những kiểm định về chất lượng như hiệu lực thực thi hiện hành, độc tính, độ bảo đảm an toàn và vô trùng. Việc tiêm phòng bệnh dại không hề gây bệnh dại .

 Câu hỏi  15:  Có thể làm gì để phòng chống bệnh dại ?

Cần có trách nhiệm tiêm phòng dại cho chó, mèo đầy đủ và đúng lịch theo khuyến cáo của các bác sĩ hoặc cán bộ thú y.

 

 
 

  • Giữ giấy chứng nhận tiêm phòng chó và xuất trình trong thời gian tiêm phòng hàng năm.
  • Không bán hoặc tiêu thụ sữa hoặc thịt từ bò hoặc trâu bị dại hoặc nghi ngờ dại.

Câu hỏi 16: Lịch tiêm phòng bệnh dại cho chó nuôi như thế nào?

Chó con thường có nguồn gốc các nhà nhân giống chó đáng tin cậy với chó cái đã được tiêm vắc xin phòng dại. Những con chó con này nhận kháng thể chống bệnh dại từ mẹ trong vòng 3 tháng đầu. Do đó, khuyến cáo nên tiêm phòng cho chó vào các thời điểm 3 tháng tuổi, 9 tháng tuổi sau đó nhắc lại hàng năm. Phải thường xuyên tẩy giun sán cho chó con và chó trưởng thành trước khi tiêm phòng.

Nếu mang chó con bị bỏ rơi về nhà nuôi, tiến trình tiêm phòng cũng giống như ở trên ( tại thời gian 3 tháng tuổi, 9 tháng và nhắc lại hàng năm ). Cách khác, lần tiêm phòng tiên phong hoàn toàn có thể triển khai sớm hơn, vào thời gian 2 tháng tuổi. Cần vận dụng những giải pháp dự trữ trong 3 tháng tuổi đầu .
Nếu mang chó trưởng thành bị bỏ rơi về nhà nuôi, lần tiêm chủng tiên phong phải được triển khai càng sớm càng tốt với sự tư vấn của bác sĩ thú y địa phương .

Source: https://thucanh.vn
Category: Chó cảnh

5/5 - (1 vote)

Bài viết liên quan