Phân bộ Dạng mèo – Wikipedia tiếng Việt

Phân bộ Dạng mèo (Feliformia hay Feloidea) là một phân bộ trong Bộ Ăn thịt (Carnivora), bao gồm các thú ăn thịt “dạng mèo” như các loài mèo (lớn và nhỏ), linh cẩu, cầy mangut, cầy hương và các đơn vị phân loại có liên quan. Phân bộ đối lập với phân bộ này trong Bộ Ăn thịt là Caniformia (thú ăn thịt “dạng chó”). Một đặc trưng được chia sẻ bởi các thành viên trong phân bộ này để phân biệt với các động vật có vú khác là chúng có 4 răng sắc nhọn dùng để xé và nhai thịt ở phía trước của quai hàm.

Sự chia tách Bộ Ăn thịt ( Carnivora ) thành 2 phân bộ : Dạng mèo và Dạng chó được đồng ý thoáng đãng, đồng thời với định nghĩa của Feliformia và Caniformia như thể những phân bộ ( nhiều lúc như thể những siêu họ ). Việc phân loại những loài trong Feliformia vẫn đang liên tục tăng trưởng .
Các phân loại hệ thống hóa khi chỉ thao tác với những đơn vị chức năng phân loại còn sống sót [ 1,2 ] gồm có tổng thể những động vật hoang dã dạng mèo vào phân bộ Feliformia, mặc dầu những biến thể vẫn sống sót trong định nghĩa và cách gộp nhóm của những họ và chi. Các họ còn sống sót như được bộc lộ trong biểu đồ đơn vị chức năng phân loại ở bên phải và trong bài này phản ánh những quan điểm đương thời và được nhiều ủng hộ nhất vào thời gian tạo ra bài viết này .

Các phân loại hệ thống học khi làm việc với cả các đơn vị phân loại còn sinh tồn lẫn các đơn vị phân loại đã tuyệt chủng lại thay đổi khá rộng. Một số [4] chia tách các động vật dạng mèo (sinh tồn và tuyệt chủng) thành Aeluroidea (siêu họ) và Feliformia (phân bộ). Những người khác [3] bao gồm tất cả các động vật dạng mèo (sinh tồn, tuyệt chủng và các ‘có khả năng là tổ tiên’) vào trong phân bộ Feliformia. Các nghiên cứu gần đây gợi ý rằng việc bao gồm như vậy của ‘có khả năng là tổ tiên’ vào trong Feliformia (hay thậm chí là bộ Carnivora) có thể là không chính xác (Wesley-Hunt và Flynn 2005) [5]. Các họ tuyệt chủng (†) được phản ánh trong biểu đồ đơn vị phân loại ở bên phải là ít có vấn đề nhất khi xem xét theo mối quan hệ của chúng với các động vật dạng mèo còn sinh tồn (với có vấn đề nhiều nhất là Nimravidae).

Tất cả những động vật hoang dã dạng mèo còn sống sót san sẻ đặc trưng chung – những túi bao thính giác của chúng ( những khoang xương gồm có tai giữa và tai trong ). Đây là đặc trưng chẩn đoán quan trọng trong phân loại những loài thành dạng chó hay dạng mèo. Ở động vật hoang dã dạng mèo thì những túi bao thính giác là 2 khoang, gồm có 2 xương liên kết bằng vách ngăn. Ở động vật hoang dã dạng chó chỉ có một khoang hay những túi bao thính giác phân loại một phần, gồm có chỉ một xương .Các đặc trưng đơn cử của những túi bao của động vật hoang dã dạng mèo còn sống sót gợi ý rằng chúng có tổ tiên chung, mặc dầu tổ tiên này vẫn chưa được nhận dạng trong những mẫu hóa thạch. Cũng sống sót những đặc trưng khác để phân biệt động vật dạng mèo với động vật hoang dã dạng chó và những loài hoàn toàn có thể sống sót trong những đơn vị chức năng phân loại trong nhóm thân cây phát sinh loài của chúng. Nhưng do quy trình hình thành loài nên những đặc trưng này không hề vận dụng mà không gây mơ hồ cho tổng thể những loài còn sống sót .Các động vật hoang dã dạng mèo có xu thế có mõm ngắn hơn của động vật hoang dã dạng chó, ít răng hơn và những răng nhai thịt chuyên biệt hóa rõ hơn. Chúng cũng có xu thế là động vật hoang dã ăn thịt mạnh hơn và nói chung là những kẻ đi săn theo kiểu mai phục. Các động vật hoang dã dạng chó có khuynh hướng nghiêng về phía là động vật hoang dã ăn tạp nhiều hơn và là những kẻ đi săn theo kiểu thời cơ .Phần lớn động vật hoang dã dạng mèo có những vuốt hoàn toàn có thể rụt vào hay nửa rụt vào và nhiều loài sống trên cây hay nửa sống trên cây. Chúng có khuynh hướng đi bằng những đầu ngón chân nhiều hơn. trái lại, động vật hoang dã dạng chó hầu hết sống trên mặt đất ( ngoại trừ họ Procyonidae ), có những vuốt không rụt vào được và có xu thế đi bằng gan bàn chân .

Các họ còn sống sót[sửa|sửa mã nguồn]

Hiện nay còn 6 họ sống sót, chia ra thành 12 phân họ, 56 chi và 122 loài trong phân bộ Feliformia. Chúng phân bổ tự nhiên trong gần như mọi lục địa, ngoại trừ châu Nam Cực và nước Australia. Phần lớn những loài là những thợ săn kiểu mai phục sống trên cây hay nửa sống trên cây. Các con mồi tiềm năng săn bắt nhờ vào vào loài cũng như nguồn phân phối thức ăn ( với những loài lớn nhất đa phần ăn thịt những loài động vật hoang dã có vú to lớn còn những loài nhỏ nhất ăn côn trùng nhỏ hay động vật hoang dã không xương sống ) .Tổng quan về mỗi họ được đưa ra tại đây. Để có chi tiết cụ thể đơn cử cho từng đơn vị chức năng phân loại và miêu tả của những loài trong từng họ, xem những bài viết đơn cử có tương quan và những nguồn tham chiếu ngoài .
Cryptoprocta ferox)Cầy Fossa (

Họ Eupleridae (‘động vật ăn thịt Malagasy’) bao gồm cầy Fossa, cầy Falanouc, cầy hương Malagasy và cầy mangut Malagasy, tất cả đều chỉ có tại Madagascar. Tổng cộng có 9 loài trong họ mặc dù các biến thái về hình dáng là đáng kể. Các khác biệt này ban đầu đã dẫn tới việc các loài trong họ chia sẻ tên gọi chung với, và bị đặt vào các họ khác với các loài dường như là tương tự trong đại lục (ví dụ cầy hương hay cầy mangut). Tuy nhiên, phân tích phát sinh loài với DNA cung cấp chứng cứ mạnh cho thấy tất cả động vật ăn thịt Malagasy đã tiến hóa từ cùng một tổ tiên chung là động vật dạng cầy mangut (Yoder và ctv. 2003) [6a,6b]. Phân tích phát sinh loài gần đây ủng hộ quan điểm này và đặt tất cả động vật ăn thịt Malagasy vào trong họ Eupleridae (Gaubert và ctv. 2005) [7].

Các độc lạ về hình dạng làm cho việc đưa ra tổng quan chung một cách súc tích cho những loài trong họ này. Sự giao động lớn về size và hình dáng, với loài nhỏ nhất chỉ nặng 500 g ( 1 lb ) và loài lớn nhất nặng tới 12 kg ( 26 lb ). Một số loài có những vuốt rụt vào được hay bán rụt vào được ( cầy Fossa và cầy hương Malagasy ) còn những loài khác thì không ( cầy mangut Falanouc và cầy mangut Malagasy ). Tất cả chúng đều có xu thế có thân hình mảnh dẻ và mõm nhọn ( ngoại trừ cầy Fossa có mõm tù ). Thức ăn giao động theo size, hình dáng loài và, tựa như như những đối tác chiến lược khác tại đại lục, cũng giao động từ động vật hoang dã có vú nhỏ, côn trùng nhỏ hay động vật hoang dã không xương sống như động vật hoang dã giáp xác hay động vật hoang dã thân mềm .
Acinonyx jubatus)Báo gêpa (

Họ Felidae (mèo, báo săn, sư tử, mèo Geoffroy v.v.) là các động vật ăn thịt “dạng mèo” được biết đến nhiều nhất. Có khoảng 41 loài còn sinh tồn, với gần như tất cả đều có vuốt có thể rụt vào. Họ này có mặt trên mọi châu lục ngoại trừ Australia và châu Nam Cực. Các loài dao động về kích thước từ mèo chân đen (Felis nigripes) nhỏ bé với khối lượng chỉ 2 kg (4,5 lb) tới hổ (Panthera tigris) to lớn và nặng 300 kg (660 lb). Thức ăn từ các động vật có vú lớn và nhỏ, chim và côn trùng (phụ thuộc vào kích thước loài.)

Suricata suricatta)Hồ cầy (

Họ Herpestidae (cầy mangut, cầy mangut lùn, hồ cầy v.v.) có 34 loài. Trước đây, chúng được đặt trong họ Cầy (Viverridae). Tuy nhiên, Wilson và Reeder (1993) đã thiết lập rằng nhóm này là khác biệt về mặt hình thái và gen với nghóm thuộc họ Cầy. Chúng sinh sống tại khu vực châu Phi, Trung Đông và châu Á. Tất cả đều có vuốt không rụt lại được. Chúng là các động vật nhỏ, nặng từ khoảng 1 kg (2,2 lb) tới 5 kg (11 lb), và thông thường có thân hình dài, mảnh dẻ, chân ngắn. Thức ăn phụ thuộc theo kích thước của loài và nguồn cung cấp, từ các động vật có vú nhỏ, chim tới bò sát, côn trùng hay cua. Một số loài ăn tạp, ăn cả hoa quả và củ.

Crocuta crocuta)Linh cẩu đốm (

Họ Hyaenidae (linh cẩu và sói đất) có 4 loài còn sinh tồn và 2 phân loài. Tất cả đều có vuốt không rụt vào được. Chúng sinh sống trong khu vực Trung Đông, Ấn Độ và châu Phi. Linh cẩu là các động vật lớn và có sức mạnh, nặng tới 80 kg (176 lb) và là một trong những động vật ăn thịt lớn cùng mắn đẻ trên Trái Đất. Sói đất nhỏ hơn, chỉ nặng 27 kg (60 lb) và là động vật ăn thức ăn chuyên biệt hóa, chúng chủ yếu ăn mối.

Họ Nandiniidae (cầy cọ châu Phi) chỉ có 2 loài (Nandinia binotata), sinh tồn trong khu vực châu Phi hạ Sahara. Nó có vuốt có thể rụt lại và thân hình mảnh dẻ, sống trên cây, ăn tạp, với các loại quả chiếm tỷ trọng lớn trong khẩu phần ăn của nó. Các con đực nói chung to và nặng hơn, có thể nặng tới 5 kg (11 lb).

Arctictis binturong)Cầy mực (

Họ Viverridae (cầy mực, cầy hương, cầy genet, cầy gấm và cầy linsang) có 33 loài còn sinh tồn, tất cả đều có vuốt có thể rụt lại. Chúng sinh sống trong khu vực Nam Âu, châu Phi và châu Á. Kích thước dao động từ nhỏ, chỉ nặng 500g (1 lb) tới trung bình và nặng tới 14 kg (39 lb). Các loài cầy của họ này có thân hình dài, chân ngắn và thường có đuôi dài. Thức ăn từ động vật có vú nhỏ và côn trùng tới động vật giáp xác và động vật thân mềm.

Hóa thạch của loài trong họ MiacidaeVào giữa thế Paleocen ( 60 triệu năm trước – 60 Ma ), những loài trong họ Miacidae đã Open. Các loài động vật hoang dã này là một đơn vị chức năng phân loại đa ngành và là cơ sở so với bộ Carnivora. Chúng có những răng nhai thịt tương tự như như ở Carnivora nhưng thiếu những túi bao thính giác xương hóa. Đây là những động vật hoang dã ăn thịt nhỏ, sống trên cây và dựa trên kích cỡ của chúng ( tựa như như cầy mangut ), thức ăn của chúng có lẽ rằng là côn trùng nhỏ, động vật hoang dã có vú nhỏ và chim .

Nhóm động vật này được chia thành 2 nhóm: nhóm miacine, với phần bù đầy đủ các răng hàm, và nhóm viverravine với số lượng răng hàm giảm xuống và các răng nhai thịt chuyên biệt hóa hơn. Các khác biệt về bộ răng này tương tự như khác biệt giữa động vật dạng chó (nhiều răng) và động vật dạng mèo (ít răng) nhưng điều này có thể không có nghĩa là các dòng dõi tiến hóa. Người ta đã từng cho rằng họ Viverravidae là cơ sở đối với động vật dạng mèo. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng điều này là không đúng (Wesley-Hunt và John J. Flynn 2005) [5].

Vào giữa thế Eocen ( khoảng chừng 40 Ma ) nhóm Miacidae khởi đầu chia thành 2 nhóm độc lạ của bộ Carnivora là Feliforms ( động vật hoang dã dạng mèo ) và Caniforms ( động vật hoang dã dạng chó ). Các tổ tiên thuộc Miacidae để tạo ra Feliforms vẫn duy trì đời sống cư ngụ trong rừng, trên cây hay nửa trên cây và săn bắt theo kiểu mai phục, trong khi những tổ tiên của Caniform là linh động hơn, săn bắt theo kiểu thời cơ. Trong khi một điều rõ ràng là những động vật hoang dã dạng mèo tiên phong Open vào thời hạn này, nhưng không có tổ tiên chung rõ ràng của những họ dạng mèo trong những mẫu hóa thạch. Là những kẻ cư ngụ trong rừng, những động vật hoang dã dạng mèo tiên phong có lẽ rằng đã bị phân hủy nhanh do thiếu những vật chất trầm tích, điều đó tạo ra những lỗ hổng lớn trong dòng lịch sử vẻ vang của những mẫu hóa thạch .

Cây phát sinh loài[sửa|sửa mã nguồn]

Biểu đồ dưới đây biểu lộ quan điểm hiện tại về tiến hóa của động vật hoang dã dạng mèo và mối quan hệ giữa những họ .

   Feliformia   

Nimravidae †

Stenoplesictidae †

Percrocutidae †

Nandiniidae

Prionodontidae

Barbourofelidae †

Felidae

Viverridae

Hyaenidae

Herpestidae

Eupleridae


1. Taxonomic references extant species ( a ) ; supporting descriptive information and pictures : Animal Diversity Web ( trực tuyến ) – Feliformia .2. Taxonomic references extant species ( b ) : ITIS Integrated Taxonomic Information System3. Fossil record data ( with taxonomic references ) extant and extinct species : The Paleaobiology Database4. Supporting taxonomic references extant and extinct species : Systema Naturae 2000 / Classification – Suborder Feliformia Lưu trữ 2007 – 09-26 tại Wayback Machine5. Gina D. Wesley-Hunt and John J. Flynn 2005 : Phylogeny of The Carnivora

6a. Anne D. Yoder and John J. Flynn 2003: Origin of Malagasy Carnivora Lưu trữ 2005-08-24 tại Wayback Machine

6 b. Yoder, A., M. Burns, S. Zehr, T. Delefosse, G. Veron, S. Goodman, J. Flynn. 2003 : Single origin of Malagasy Carnivora from an African ancestor – Letters to Nature7. Philippe Gaubert, W. Chris Wozencraft, Pedro Cordeiro-Estrela and Géraldine Veron. 2005 – Mosaics of Convergences and Noise in Morphological Phylogenies : What’s in a Viverrid-Like Carnivoran ?

Source: https://thucanh.vn
Category: Mèo Cảnh

Rate this post

Bài viết liên quan