Báo tuyết – Wikipedia tiếng Việt

Báo tuyết[3] (Panthera uncia) (tiếng Anh: Snow Leopard) là một loài thuộc Họ Mèo lớn sống trong các dãy núi ở Nam Á và Trung Á. Gần đây, nhiều nhà phân loại học mới đưa báo tuyết vào trong chi Báo cùng với vài loài khác trong họ Mèo, tuy nhiên chúng không phải là một loài “báo” thực thụ mà theo phân loại thì chúng có quan hệ gần gũi với loài hổ hơn. Theo nguyên tắc phân loại sinh học, báo tuyết đã được phân loại là Uncia uncia kể từ đầu những năm 1930. Dựa trên kiểu gen nghiên cứu, loài mèo lớn này đã được coi là một thành viên của chi Panthera từ năm 2008. Vấn đề này vẫn đang được cân nhắc.

Báo tuyết chủ yếu sống cô độc và ưa thích môi trường sống ở vùng cao nguyên. Trong mùa hè thông thường chúng sống trên các cành cây ở những khu đồng cỏ ven núi và các khu vực núi đá cho tới tận độ cao 6.000 m. Trong mùa đông, chúng xuống thấp vào các khu rừng ở độ cao lên đến khoảng 2.000 m. Báo tuyết là loài động vật ăn tạp, chúng ăn tất cả những gì mà chúng tìm thấy; thông thường chúng có thể giết chết cả những con vật có kích thước gấp 3 lần chúng, bao gồm cả gia súc. Chúng cũng phục kích các con mồi nói trên khi có thể. Thức ăn thông thường của chúng bao gồm sơn dương (các loài thuộc chi Capra), cừu hoang Himalaya (Pseudois nayaur), cũng như là sóc marmota (các loài thuộc chi Marmota) và các động vật gặm nhấm nhỏ khác.

Báo tuyết là loài sắp nguy cấp do những tấm da nguyên vẹn của chúng có giá rất cao trên thị trường đồ lông thú. Trong những năm thập niên 1960 tổng quần thể giảm xuống chỉ còn khoảng chừng 1.000 con, nhưng lúc bấy giờ đã được phục sinh tới khoảng chừng 6.000 con. Chúng cũng đã được nhân giống thành công xuất sắc trong điều kiện kèm theo giam giữ .

Báo tuyết được xem là biểu tượng quốc gia của một số nước vùng Trung Á. Báo tuyết là biểu tượng quốc gia của người Tatar và người Kazakh (Ka-dắc), và báo tuyết có cánh được tìm thấy trên huy hiệu của Tatarstan (tiếng Nga: Республика Татарстан hay Татария, tiếng Tatar: Татарстан Республикасы/Tatarstan Respublikası). Huân chương báo tuyết được tặng cho những nhà leo núi Xô viết nào đã từng leo tới đỉnh của tất cả năm đỉnh cao trên 7000 m của Liên Xô cũ.

Bạn đang đọc: Báo tuyết – Wikipedia tiếng Việt

Cận cảnh một con báo tuyết đực
Một con báo tuyết với chân lớn của nó với lông dày trên miếng đệm
Hộp sọ
Đuôi dày của một con báo tuyếtBộ lông của báo tuyết có màu trắng đến xám với những đốm đen trên đầu và cổ, nhưng những mảng đốm hoa hồng lớn hơn ở sống lưng, hai bên sườn và đuôi rậm rạp. Bụng trắng. Lông dày với lông dài từ 5 đến 12 cm ( 2,0 và 4,7 in ). Cơ thể của chúng rất chắc, chân ngắn và hơi nhỏ hơn những con mèo khác thuộc chi Panthera, đạt đến chiều cao vai 56 cm ( 22 in ), và từ đầu đến size khung hình từ 75 đến 150 cm ( 30 đến 59 in ). Đuôi của chúng dài từ 80 đến 105 cm ( 31 đến 41 in ). Đôi mắt màu xanh nhạt hoặc xám. Mõm ngắn và hốc mũi lớn. Báo tuyết thường nặng từ 22 đến 55 kg ( 49 và 121 lb ), với con đực lớn liên tục đạt khối lượng 75 kg ( 165 lb ) và con cháu nhỏ khoảng chừng dưới 25 kg ( 55 lb ) .Báo tuyết cho thấy năng lực thích nghi để sống trong một môi trường tự nhiên lạnh ngắt ở miền núi. Cơ thể chúng có nhiều lông, lông dày, tai nhỏ và tròn, giúp giảm thiểu sự mất nhiệt. Bàn chân rộng giúp phân phối khối lượng khung hình để đi trên tuyết, và có lông trên mặt dưới của chúng để tăng độ bám của chân trên những mặt phẳng dốc và không không thay đổi ; nó cũng giúp giảm thiểu tổn thất nhiệt. Đuôi dài và linh động của con báo giúp duy trì cân đối trên những sườn dốc và nhấp nhô trong môi trường tự nhiên miền núi của chúng. Đuôi cũng rất dày do tàng trữ chất béo, và phủ lông rất dày, được cho phép con vật sử dụng nó như một tấm chăn bảo vệ để che mũi và miệng của chúng trong khi ngủ .Các chân lớn phủ lông của chúng có công dụng như những chiếc ủng đi tuyết, giống như của linh miêu .Không giống như hổ và sư tử, báo tuyết không hề cất được tiếng gầm do dây thanh âm của chúng không tăng trưởng .Báo tuyết chỉ được phân loại lại như một thành viên của chi Panthera ( mèo lớn ) sau một điều tra và nghiên cứu di truyền của ông Brian Davis, Tiến sĩ Gang Li và Giáo sư William Murphy vào năm 2009. Nghiên cứu này cho thấy loài báo tuyết thực sự tăng trưởng đồng thời với loài hổ hơn là báo hoa mai như trước đây vẫn nghĩ .

Phân bố và thiên nhiên và môi trường sống[sửa|sửa mã nguồn]

Báo tuyết được phân bổ từ phía tây của hồ Baikal qua phía nam Siberia, ở dãy núi Côn Lôn, trong dãy núi Altai của Nga, dãy núi Sayan và Tannu-Ola, ở Thiên Sơn, qua Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan và Uzbekistan đến Hindu Kush ở miền đông Afghanistan, Karakoram ở miền bắc Pakistan, ở dãy núi Pamir, và ở độ cao cao của dãy Himalaya ở Ấn Độ, Nepal, và Bhutan, và cao nguyên Thanh Tạng. Ở Mông Cổ, nó được tìm thấy ở đoạn dãy núi Altai trên chủ quyền lãnh thổ Mông Cổ và dãy núi Khangai. Ở Tây Tạng, nó được tìm thấy ở Altyn-Tagh ở xa phía bắc .Môi trường sống báo tuyết ở dãy Himalaya của Ấn Độ ước tính có diện tích quy hoạnh dưới 90.000 km2 ( 35.000 dặm vuông ) ở những bang Jammu và Kashmir, Uttarakhand, Himachal Pradesh, Sikkim và Arunachal Pradesh, trong đó khoảng chừng 34.000 km2 ( 13.000 sq mi ) là được coi là môi trường tự nhiên sống tốt và 14,4 % được bảo vệ. Vào đầu những năm 1990, số lượng báo tuyết Ấn Độ ước tính khoảng chừng 200 – 600 thành viên sống trên khoảng chừng 25 khu vực được bảo vệ .Vào mùa hè, báo tuyết thường sống ở trên hàng cây trên đồng cỏ miền núi và trong những vùng đá ở độ cao từ 2.700 đến 6.000 m ( 8.900 đến 19.700 ft ). Vào mùa đông, chúng xuống những khu rừng với độ cao khoảng chừng 1.200 đến 2 nghìn m ( 3.900 đến 6.600 ft ). Báo tuyết ưa thích những địa hình bị của nhiều đá hoặc bị hỏng, và hoàn toàn có thể đi lại mà không gặp khó khăn vất vả trong tuyết dày lên đến 85 cm ( 33 in ), mặc dầu chúng thích đi trên những con đường mòn hiện có được tạo ra bởi những động vật hoang dã khác .Năm 1972, Liên minh Quốc tế Bảo tồn Thiên nhiên ( IUCN ) đặt báo tuyết trên Sách đỏ những loài bị rình rập đe dọa như ” Nguy cấp “, những loại mối rình rập đe dọa tương tự như đã được vận dụng trong việc nhìn nhận năm 2008. Sự nóng lên toàn thế giới đã làm cho hàng cây được tăng lên ở độ cao, dẫn đến sự suy giảm của con mồi hoang dã nhờ vào vào thực vật cho nguồn thức ăn. Tổng số lượng tự nhiên của báo tuyết được ước tính khoảng chừng 4.510 đến 7.350 thành viên. Nhiều ước đạt thô sơ và lỗi thời .Trước năm 2003, tổng số báo tuyết hoang dã ước tính khoảng chừng 4.080 đến 6.500 thành viên. Trong năm năm nay, tổng số lượng báo tuyết được ước tính là 4.678 đến 8.745 thành viên, cho thấy tổng số lượng báo tuyết đã lớn hơn trước đây. Ngoài ra còn có khoảng chừng 600 con báo tuyết tại những vườn thú trên quốc tế. [ 4 ]

Phạm vi Quốc gia
Khu vực sinh sống
(km2)
Số lượng
ước tính[2]

Afghanistan
50,000
100–200?

Bhutan
15,000
100–200?

Trung Quốc
1,100,000
2,000–2,500

Ấn Độ
75,000
200–600

Kazakhstan
50,000
180–200

Kyrgyzstan
105,000
150–500

Mông Cổ
101,000
500–1,000

Nepal
30,000
300–500

Pakistan
80,000
200–420

Tajikistan
100,000
180–220

Uzbekistan
10,000
20–50

Báo tuyết sống đơn độc, ngoại trừ con cháu có đàn con riêng. Chúng nuôi con trong những hang ở vùng núi trong thời hạn dài .Một con báo tuyết sống trong một khoanh vùng phạm vi chủ quyền lãnh thổ được xác lập rõ, nhưng không bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của mình một cách quá kinh khủng khi bị xâm phạm bởi những con báo tuyết khác. Phạm vi chủ quyền lãnh thổ xê dịch tùy theo độ phong phú và đa dạng của con mồi. Ở Nepal, nơi con mồi dồi dào, khoanh vùng phạm vi chủ quyền lãnh thổ hoàn toàn có thể giao động từ 12 km2 ( 5 dặm vuông ) đến 40 km2 ( 15 dặm vuông ) và lên đến năm đến 10 thành viên được tìm thấy trong một khu vực rộng trên 100 km2 ( 39 dặm vuông ) ; trong thiên nhiên và môi trường sống với con mồi thưa thớt, mặc dầu, diện tích quy hoạnh chủ quyền lãnh thổ lên đến 1.000 km2 ( 386 sq mi ) chỉ tương hỗ sự sống cho năm con báo. Tuy nhiên, một điều tra và nghiên cứu mới lê dài từ năm 2008 đến năm trước cho thấy khoanh vùng phạm vi của chúng lớn hơn nhiều so với Dự kiến ; một con báo đực yên cầu một chủ quyền lãnh thổ của khoảng chừng 80 dặm vuông, trong khi báo cái nhu yếu lên đến 48 dặm vuông chủ quyền lãnh thổ. Lấy tài liệu này vào thống kê, người ta ước tính rằng 40 Xác Suất trong số 170 khu vực được bảo vệ tại chỗ nhỏ hơn khoảng trống thiết yếu để tương hỗ một con báo tuyết đực .Giống như những con thú họ mèo khác, báo tuyết sử dụng những tín hiệu mùi hương để chỉ ra chủ quyền lãnh thổ của chúng và những tuyến đi lại thường thì. Đây là những phương pháp thông dụng nhất được triển khai bằng cách cào đất bằng chân sau trước khi và lắng đọng nước tiểu, nhưng chúng cũng phun nước tiểu lên những mảng đá có mái che .

Báo tuyết là một crepuscular (động vật hoạt động lúc trời chạng vạng), hoạt động tích cực nhất vào lúc bình minh và hoàng hôn. Chúng được biết đến là một loài thú có khả năng ngụy trang tốt khi săn mồi.

Chế độ siêu thị nhà hàng[sửa|sửa mã nguồn]

KyrgyzstanMột con báo tuyết vừa săn được marmota
Một con báo tuyết được cho ăn tại một vườn thú ở Paris

Báo tuyết là loài động vật ăn tạp dù thuộc bộ ăn thịt và tích cực săn mồi. Giống như báo hoa mai, chúng luôn biết tận dụng cơ hội, ăn bất cứ thứ gì mà chúng có thể tìm thấy, bao gồm thịt thối rữa và gia súc, vật nuôi trong nhà. Chúng có thể giết chết con vật gấp 2-4 lần trọng lượng của riêng mình, chẳng hạn như cừu Bharal , dê núi sừng ngắn Himalaya , dê markhor , cừu Argali , ngựa và lạc đà , nhưng cũng sẵn lòng xơi những con mồi nhỏ hơn nhiều, chẳng hạn như thỏ rừng, marmota, pika, chuột đồng và  và các loài chim.&nbsp.

Chế độ ẩm thực ăn uống của báo tuyết đổi khác trên khoanh vùng phạm vi của chúng và với thời hạn trong năm, và nhờ vào vào sự sẵn có con mồi. Ở dãy Himalaya, chúng săn đa phần là cừu Bharal và dê núi Siberia. Ở Karakoram, Thiên Sơn, Altai và núi Tost của Mông Cổ, con mồi chính của nó gồm có dê núi Siberia, hươu môi trắng, hoẵng Siberia và cừu Argali. Các loài khác hoàn toàn có thể bị chúng săn khi có thời cơ là gấu trúc đỏ, lợn rừng, voọc, gà tuyết và gà gô Chukar .Chúng có năng lực giết chết hầu hết những con vật trong khoanh vùng phạm vi sinh sống của chúng ngoại trừ bò Tây Tạng trưởng thành. và nbsp. Một độc lạ trong họ nhà mèo, báo tuyết cũng ăn một số lượng đáng kể của thảm thực vật, gồm có cả cỏ và cành cây. Các nhà khoa học cho rằng liệu điều này có tốt cho hệ tiêu hóa hay đây là chính sách ăn của chúng để bổ trợ thêm những vitamin thiết yếu [ 5 ]. Báo tuyết cũng thành công xuất sắc khi đi săn theo cặp, đặc biệt quan trọng là giao phối .Trường hợp báo tuyết nhắm con mồi là những vật nuôi hay gia súc, chúng hoàn toàn có thể xung đột với con người. Tuy nhiên, ngay cả ở Mông Cổ, nơi con mồi hoang dã đã bị giảm và tương tác với con người là phổ cập, những loài gia súc, đa phần là cừu, gồm có ít hơn 20 % chính sách ăn báo tuyết. Những người chăn gia súc giết báo tuyết để ngăn chúng tiến công gia súc của họ. Sự tổn thất con mồi do chăn thả quá mức bởi chăn nuôi gia súc, săn trộm và bảo vệ gia súc là những nguyên do chính cho việc giảm số lượng của báo tuyết. Báo tuyết đã không được báo cáo giải trình quá nhiều về việc tiến công con người, và có vẻ như là ít hung hăng nhất so với con người so với toàn bộ những loài mèo lớn. Kết quả là, chúng thuận tiện bị đuổi khỏi những trại gia súc ; chúng thuận tiện bỏ chạy khỏi những người nông dân khi bị rình rập đe dọa, và thậm chí còn không hề tự bảo vệ mình khi bị tiến công .

Tấn công con người[sửa|sửa mã nguồn]

Báo tuyết rất hiếm khi tiến công con người ; chỉ có hai trường hợp được biết đến. Vào ngày 12 tháng 7 năm 1940, tại hẻm núi Maloalmaatinsk gần Almaty, một con báo tuyết hung tàn đã tiến công hai người đàn ông vào ban ngày và gây thương tích nghiêm trọng cho cả hai. Trong trường hợp thứ hai, cách Almaty không xa, một con báo tuyết già, không răng, hốc hác, đã tiến công một người qua đường vào mùa đông nhưng không thành công xuất sắc ; nó ở đầu cuối đã bị bắt và mang đến một ngôi làng địa phương. Không có ghi chép nào khác về bất kể con báo tuyết nào tiến công con người [ 6 ] [ 7 ] .

Sinh sản và tuổi thọ[sửa|sửa mã nguồn]

AnhCác con báo con ở dự án Bất Động Sản Cat Survival Trust, Welwyn
Nhật BảnCon báo tuyết già nhất, Shynghyz ở vườn thú Tama, TokyoBáo tuyết trưởng thành về mặt sinh dục từ hai đến ba năm, và thường sống từ 15-18 năm trong tự nhiên. Trong điều kiện kèm theo nuôi nhốt, chúng hoàn toàn có thể sống đến 25 năm. Động dục thường lê dài từ năm đến tám ngày, và con đực có xu thế không tìm kiếm một bạn tình khác sau khi giao phối, có lẽ rằng vì mùa giao phối ngắn không được cho phép đủ thời hạn. Một cặp báo tuyết tích hợp với tư thế thông thường, từ 12 đến 36 lần mỗi ngày. Chúng không thông thường giữa những con mèo lớn ở chỗ chúng có một đỉnh sinh được xác lập rõ. Chúng thường giao phối vào cuối mùa đông, được ghi lại bằng một sự ngày càng tăng đáng quan tâm trong việc ghi lại và tiếp xúc. Con cái có thời hạn mang thai là 90 – 100 ngày, do đó, những con non được sinh ra từ tháng Tư đến tháng Sáu .Chiều dài của 1 thế hệ báo tuyết là tám năm .Báo mẹ sinh con trong một hang đá hoặc kẽ hở lót bằng lông khoe từ mặt dưới của chúng. Số lượng 1 lứa đổi khác từ một đến năm con, nhưng trung bình là 2,2. Những con non còn yếu và chưa mở mắt khi sinh, mặc dầu đã có một bộ lông dày và nặng từ 320 đến 567 g ( 11,3 đến 20,0 oz ). Đôi mắt của chúng mở ra sau khoảng chừng bảy ngày, và những con non hoàn toàn có thể đi lại thông thường trong năm tuần và được cai sữa trọn vẹn sau 10 tuần. Ngoài ra khi chúng được sinh ra, chúng có những đốm đen trọn vẹn biến thành đốm hoa thị khi chúng bước sang tuổi thiếu niên .Những con bầy rời khỏi hang khi chúng được khoảng chừng hai đến bốn tháng tuổi, nhưng vẫn còn với mẹ của chúng cho đến khi chúng trở nên độc lập sau khoảng chừng 18 – 22 tháng. Một khi độc lập, chúng phân tán trên những khoảng cách đáng kể, thậm chí còn băng qua những địa hình phẳng phiu rộng để tìm kiếm những khu săn mồi mới. Điều này hoàn toàn có thể giúp giảm sự cận huyết mà nếu không sẽ là thông dụng trong môi trường tự nhiên tương đối bị cô lập .

Tình trạng bảo tồn[sửa|sửa mã nguồn]

Nhiều cơ quan đang thao tác để bảo tồn báo tuyết và hệ sinh thái núi bị rình rập đe dọa của nó. Chúng gồm có Snow Leopard Trust, Snow Leopard Conservancy, Snow Leopard Network, Cat Specialist Group và Panthera Corporation. Các nhóm này và chính phủ nước nhà nhiều vương quốc trong khoanh vùng phạm vi của báo tuyết, những tổ chức triển khai phi doanh thu và những nhà hỗ trợ vốn từ khắp nơi trên quốc tế gần đây đã thao tác cùng nhau tại Hội nghị Báo tuyết Quốc tế lần thứ 10 ở Bắc Kinh. Tập trung vào nghiên cứu và điều tra, những chương trình hội đồng trong khu vực báo tuyết, và những chương trình giáo dục là nhằm mục đích mục tiêu hiểu biết nhu yếu của loài mèo này, cũng như nhu yếu của dân cư và hội đồng ảnh hưởng tác động đến đời sống và môi trường tự nhiên sống báo tuyết. [ 8 ] [ 9 ]

Trong điều kiện kèm theo nuôi nhốt[sửa|sửa mã nguồn]

Trong năm 2008, có khoảng chừng 600 con báo tuyết trong những sở thú trên khắp quốc tế. Trong vườn thú Richmond Metropolitan ở Virginia, Hoa Kỳ, những con báo tuyết đã sinh ra vào năm năm nay .Nhiều văn minh đã được triển khai trong việc bảo vệ sự sống sót của báo tuyết, với việc chúng được nhân giống thành công xuất sắc trong điều kiện kèm theo nuôi nhốt. Con cái thường sinh hai đến ba con trong một lứa, nhưng hoàn toàn có thể sinh tới bảy con trong một số ít trường hợp .

Trong văn hóa truyền thống[sửa|sửa mã nguồn]

Báo tuyết có ý nghĩa biểu tượng đối với các dân tộc Turk ở Trung Á, nơi con vật được gọi là irbis hoặc bar, vì vậy nó được sử dụng rộng rãi trong huy hiệu học và như một biểu tượng. Báo tuyết trong huy hiệu đôi khi được gọi bằng tiếng Anh là ounce. Chúng từ lâu đã được sử dụng như một biểu tượng chính trị, Aq Bars (Báo trắng), bởi người Tatar, người Kazakh và người Bulgar, trong số những người khác. Một con báo tuyết được tìm thấy trên con dấu chính thức của thành phố Almaty, Kazakhstan, và tờ tiền giấy giá 10.000 Tenge Kazakhstan trước đây cũng có một con báo tuyết ở mặt sau. Một thanh Aq Bars có cánh huyền thoại được tìm thấy trong quốc huy của Tatarstan, con dấu của thành phố Samarkand, Uzbekistan, và (cũng có vương miện) chiếc áo khoác cũ của thủ đô Nur-Sultan của Kazakhstan.

Ở Kyrgyzstan, nó đã được sử dụng ở dạng cách điệu cao trong biểu tượng hiện đại của thủ đô Bishkek, và nghệ thuật tương tự đã được tích hợp vào huy hiệu của Hiệp hội Hướng đạo nữ ở Kyrgyzstan. Một con báo tuyết đăng quang đặc trưng trong vòng tay của quận Shushensky, Krasnoyarsk Krai, Nga. Huân chương Báo tuyết, được trao cho những người leo núi của Liên Xô, người đã leo lên cả năm đỉnh 7.000 mét của Liên Xô, được đặt theo tên của con vật. Báo tuyết là động vật biểu tượng của tỉnh Himachal Pradesh ở Ấn Độ. Nó cũng được mô tả trên bản vá của Cảnh sát Ladakh. Chúng cũng đã được tuyên bố là “động vật quốc gia” (Quốc thú) của Pakistan.

Liên kết ngoài[sửa|sửa mã nguồn]

Source: thucanh.vn
Category: Mèo Cảnh

5/5 - (1 vote)

Bài viết liên quan